The land use impact evaluation on soil properties through remote sensing in an arid area in southern Iran

خاک به عنوان بخش اساسی اکوسیستم های زمینی، نقش کلیدی در چرخه انرژی و مواد ایفا می کند. پیشرفت فناوری های سنجش از دور، مانند تصاویر Sentinel و پلتفرم Google Earth Engine (GEE)، امکان پایش دقیق تر پارامترهای خاک فراهم شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی پارامترهای خاک استخراج شده از GEE و ارتباط آن ها با ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک سطحی در کاربری های مختلف حوضه رودان، در جنوب ایران انجام شد. در این مطالعه، ۲۰۵ نمونه خاک (۰-۱۰ سانتی متر) از مناطق مختلف جمع آوری و پارامترهایی مانند درصد شن و رس، pH، کربن آلی خاک (SOC) و رطوبت خاک (SM) در آزمایشگاه اندازه گیری شد. از تصاویر ماهواره ای Copernicus با رزولوشن ۱۰۰ متر برای ارزیابی دقت نقشه های کاربری اراضی استفاده شد. تحلیل های آماری با ضریب همبستگی پیرسون (r)، میانگین خطای مطلق (MAE) و ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) برای مقایسه داده ها به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که دقت برآورد پارامترها متغیر است، به طوری که رطوبت خاک (r=۰.۹۲) و میزان رس (r=۰.۸۹) در اراضی کشاورزی با دقت بالایی برآورد شدند، ولی pH (r=۰.۳۳) و درصد شن (r=۰.۵۵) از دقت کمتری برخوردار بودند. تحلیل های مکانی نشان داد اراضی کشاورزی و باغ ها به دلیل محتوای رس بالا و شن کم، بیشترین رطوبت را حفظ می کنند. علاوه بر این، SOC رابطه مثبت با رس (r=۰.۸۲) و رابطه منفی با شن و رطوبت (r=-۰.۸۹) داشت که نشان دهنده تاثیر بافت خاک بر چرخه کربن است. طبقه بندی کاربری اراضی نیز با دقت۹۵% (کاپا=۰.۹۳) انجام شد، اما مناطق آبی به دلیل تغییرات فصلی، بیشترین خطا را در طبقه بندی داشتند.

کلیدواژه ها:

کاربری اراضی ، پارامترهای خاک ، کربن آلی خاک ، گوگل ارث انجین ، حوضه رودان