طراحی مدل مالیات اسلامی: مطالعه کیفی

اهمیت مبحث مالیات و در آمدهای مالیاتی برای رشد و پیشرفت اقتصاد بر هیچ کس پوشیده نیست. با توجه به وجود نظریات متفاوت اقتصادی در این زمینه و معلوم نبودن نرخ مالیاتی مناسب، توجه ویژهای را برای انتخاب یک الگوی مالیاتی مناسب میطلبد. اعتقاد مسلمانان به کامل بودن دین اسلام و دستورات این آیین الهی و هم چنین وجود مباحث اقتصادی در صدر اسلام، اهمیت خاصی را به قوانین اقتصادی اسلام داده است.این مقاله سعی دارد تا با استفاده از این قوانین طراحی یک الگوی مالیاتی مناسب را براساس جمع آوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و مصاحبه با خبرگان حوزه و دانشگاه ، بیان دارد. در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل داده ها از نظریه داده بنیاد یا زمینه ای استفاده شده است. تمامی اطلاعات ثبت و در برنامه نرم افزاری MAXQDA ۲۰۲۰ به دقت کد گذاری شدند و مدل بر صحت خبرگان تهیه شده است. در مرحله ی کدگذاری باز، ابتدا تعداد ۲۳۷۶ مفهوم اولیه از مصاحبه ها توسط محقق استخراج شد و در ادامه با ویرایش نام کدها و یکپارچه سازی مفاهیم طی نشست های اختصاصی محقق با خبرگان، ۲۲۵ مفهوم تفکیک شد. سپس ۱۲۵ مضمون به صورت کد و زیر کد قابل قبول و پنج مضمون که در مصاحبه ها دارای بالاترین فراوانی بودند، در مجموع تعداد ۵۵ مفهوم حفظ و به عنوان مفاهیم نهایی در مرحله اول کدگذاری شناسایی شد. بر پایه خروجی نرم افزار مدل پارادایمی پیشنهادی تبیین شده است. با توجه به پژوهش، شرایط مداخله گر بدست آمده است وشرایط علی ، ارکان مالیات اسلامی میباشد.لذا مقوله هسته در این پژوهش، «توسعه اقتصادی به عنوان یک سازه چندبعدی» است. موارد بسیاری در این امر دخالت دارند که میتوان به عدالت اقتصادی ، به گردش افتادن عایدی سرمایه ، رفع فقر ، رفاه عمومی ، ایجاد و ترویج پایگاههای آموزشی و فرهنگی ، ایجاد پروژه های عام المنفعه و غیره اشاره نمود.

کلیدواژه ها:

مالیات اسلامی ، خمس ، زکات ، توسعه اقتصادی ، شبه مالیات