طراحی تجهیزات معاینه پزشکی از راه دور: رویکردی بر بهبود مراقبت های بهداشتی اولیه

مقدمه: در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، به ویژه ایران، ارائه خدمات پزشکی در مناطق روستایی با چالش های متعددی مواجه است. کمبود نیروی متخصص پزشکی، پراکندگی جمعیت، زیرساخت های محدود و هزینه های بالای جابجایی، از جمله عواملی هستند که دسترسی به مراقبت های بهداشتی را دشوار می سازند. در این زمینه، پزشکی از راه دور (تله مدیسین) به عنوان راهکاری نوین، می تواند دسترسی به خدمات و کارایی ارائه آن ها را افزایش دهد. با این حال، هنوز شواهد کافی در زمینه قابلیت جایگزینی معاینات حضوری با فناوری های دورپزشکی وجود ندارد. این پژوهش با هدف توسعه چارچوبی جامع برای طراحی تجهیزات معاینه از راه دور، به طراحان کمک می کند تا پیش از ورود به مرحله تعیین راه حل های فنی، شناخت عمیق تری از چالش ها و نیازهای زمینه ای به دست آورند و فرایند طراحی را به صورت موثر هدایت کنند. روش کار: این مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی و در دو فاز انجام شده است. در فاز اول، از طریق مشاهده میدانی و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ نفر از ساکنان روستای ضامنجان، نیازهای کلیدی استخراج شد. در فاز دوم، با مشارکت فعال تیمی چندرشته ای متشکل از پزشکان، بهورزان و ساکنان محلی، یک چک لیست طراحی تجهیزات معاینه دورپزشکی تدوین گردید که با دیدگاه های بومی و حرفه ای هم راستا بود. یافته ها: تحلیل کیفی داده ها با رویکرد تحلیل مضمون صورت گرفت. نتایج به مضامینی چون کمبود منابع، محدودیت های دسترسی به فناوری، و چالش های اجرایی اشاره داشت. چک لیست طراحی نهایی، شامل مولفه هایی همچون طراحی ماژولار، رابط کاربری ساده، تامین انرژی پایدار، امنیت داده و استفاده از فناوری های نوینی چون واقعیت افزوده و بازخورد لمسی (Haptic) بود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهد که توسعه تجهیزات معاینه از راه دور با رویکردی جامع و چندجانبه، می تواند تاثیر قابل توجهی بر بهبود دسترسی و کیفیت خدمات پزشکی در مناطق روستایی و محروم داشته باشد. استفاده از چک لیست ارائه شده، به طراحان امکان می دهد تا ضمن توجه به محدودیت ها و نیازهای خاص بومی، ابزارهایی کارآمد، پایدار و کاربرپسند خلق کنند که می تواند به ارتقای دسترسی به خدمات پزشکی و بهبود کیفیت مراقبت های بهداشتی اولیه در مناطق محروم کمک کند.

کلیدواژه ها:

Examination Equipment ، General Examinations ، Product Design ، Telemedicine ، Rural Areas ، پزشکی از راه دور ، معاینات عمومی ، تجهیزات معاینه ، مناطق روستایی ، طراحی محصول