چرا کودتای ۱۲۹۹ و پادشاهی رضاشاه مبدا تاریخ معاصر ایران نیست؟

درباره تعیین مبدا تاریخ معاصر ایران اختلاف نظرهای فراوانی شکل گرفته است. در سراسر دوره پهلوی تلاش می شد تا کودتای ۱۲۹۹ و برآمدن رضاشاه مبدا تاریخ معاصر ایران شناسانده شود. پهلوی گرایان با ترسیم تصویری تاریک از وضعیت عمومی ایران در دوره قاجاریه به ویژه اوضاع بحرانی کشور در آستانه کودتای ۱۲۹۹، می کوشیدند با اسطوره پردازی از رضاشاه، او را بنیانگذار ایران نوین و کودتای ۱۲۹۹ را مبدا تاریخ معاصر ایران معرفی کنند. مسئله اصلی این مقاله این است که آیا کودتای ۱۲۹۹ و برآمدن رضاشاه مبدا تاریخ معاصر ایران است؟ نگارنده با ارزیابی و نقد ایده هایی که توسط تاریخ نگاران رسمی دوره پهلوی و نیز برخی از تاریخ پژوهان مستقل، درباره رضاشاه مطرح شده است، استدلال می کند که مبدا تاریخ معاصر ایران کودتای ۱۲۹۹ یا پادشاهی رضاشاه نیست، زیرا نوسازی های دوره رضاشاه به رغم گستردگی و تنوعش، حاوی تناقض هایی بود که جامعه ایران را دستخوش تنش و بحران درونی میکرد و نوع سلطنت رضاشاه از نظر منطق تحول تاریخی به دوره پیشامشروطه تعلق داشت و هرگز نمی توانست ایران را وارد یک دوره تمدنی تازه ای کند. بنابراین، مبدا تاریخ معاصر ایران نه کودتای ۱۲۹۹، بلکه انقلاب مشروطه است.

کلیدواژه ها:

Contemporary History ، Reza Shah ، Constitutionalism ، Coup of ۱۹۲۱ ، تاریخ معاصر ، رضاشاه ، مشروطیت ، کودتای ۱۲۹۹