مقایسه تاثیر آموزش سنتی و آموزش مبتنی بر پروژه در یادگیری مفاهیم انرژی و نیرو در مقطع دبیرستان

در دهه های اخیر، روش های نوین آموزشی با هدف بهبود کیفیت یادگیری و ارتقای تفکر انتقادی و مهارت های حل مسئله در دانش آموزان، مورد توجه قرار گرفته اند. یکی از این روش ها، آموزش مبتنی بر پروژه (PBL) است که با ایجاد زمینه های یادگیری فعال، امکان درگیری ذهنی، عملی و عاطفی دانش آموزان را فراهم می سازد. در مقابل، آموزش سنتی با تاکید بر انتقال دانش از معلم به دانش آموز، هنوز در بسیاری از کلاس های درسی به ویژه در دروس علوم، رایج است. هدف این پژوهش، مقایسه تاثیر آموزش سنتی و آموزش مبتنی بر پروژه بر یادگیری مفاهیم انرژی و نیرو در دانش آموزان دبیرستانی است.این مطالعه به صورت شبه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه دهم رشته علوم تجربی در یکی از دبیرستان های شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. نمونه گیری به روش تصادفی خوشه ای صورت گرفت و دو کلاس (هرکدام با ۳۰ دانش آموز) انتخاب شدند. گروه آزمایش مفاهیم انرژی و نیرو را از طریق آموزش مبتنی بر پروژه فراگرفتند، در حالی که گروه کنترل همان مفاهیم را به روش سنتی آموخت. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته و پرسشنامه نگرش نسبت به درس فیزیک بود.نتایج تحلیل آماری نشان داد که میانگین نمرات پس آزمون در گروه آموزش مبتنی بر پروژه به طور معناداری بیشتر از گروه آموزش سنتی بود (p<۰.۰۱). همچنین، نگرش دانش آموزان نسبت به درس فیزیک در گروه آزمایش، بهبود چشمگیری یافت. یافته ها حاکی از آن است که آموزش مبتنی بر پروژه نه تنها یادگیری مفهومی عمیق تری ایجاد می کند، بلکه انگیزه و علاقه مندی دانش آموزان به مفاهیم علمی را نیز افزایش می دهد.در پایان، پیشنهاد می شود معلمان علوم تجربی، به ویژه در دروس فیزیک، با بهره گیری از آموزش مبتنی بر پروژه، فضای کلاس درس را به محیطی فعال، خلاق و مشارکتی تبدیل کنند تا زمینه ساز یادگیری معنادار و پایدار شود.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر پروژه ، آموزش سنتی ، انرژی ، نیرو ، یادگیری مفهومی ، دانش آموزان دبیرستان ، فیزیک