بررسی نسبت غلظت ذرات PM۲.۵ به PM۱۰در شهر تهران و تدوین شاخصی برای رخداد گرد و غبار

ذرات معلق به عنوان یکی از مهم ترین و متداول ترین آلاینده ها در سراسر جهان شناخته شده اند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نسبت میانگین غلظت ذرات معلق ۱۰PM/۵/۲PM و تعیین شاخصی برای گردوغبار است. لذا از داده های غلظت ذرات معلق ۵/۲PM و ۱۰PM در ۳ ایستگاه پایش شرکت کنترل کیفیت هوای شهرداری تهران (ایستگاه های تربیت مدرس، پیروزی، و شریف) در سال های ۱۳۹۶-۱۴۰۲ (۲۰۱۸-۲۰۲۳) استفاده شده است. در مرحله ی بعد، برای تعیین روزهای دارای گردوغبار، داده های عمق نوری (اپتیکی) آئروسل ها از سایت Giovanni استخراج شده اند. درنهایت، روزهای دارای گردوغبار با داده های مرکز منطقه ای گردوغبار بارسلونا مقایسه شدند، تا میزان عمق نوری آئروسل ها، که پس از آن گردوغبار وجود دارد، تعیین شود. نتایج نشان داد که میانگین غلظت ۵/۲PM و ۱۰PM و نسبت ۱۰PM/۵/۲PM در روزهای دارای گردوغبار بیشتر از این مقدار در روزهای بدون گردوغبار بوده است. با توجه به منشا تولید ذرات معلق می توان از نسبت آن ها برای تعیین شاخص گردوغبار استفاده کرد. از نسبت ۱۰PM/۵/۲PM می توان نتیجه گرفت در صورتی که نسبت مذکور کمتر از ۴/۰ باشد، گردوغبار وجود دارد. با توجه به نتایج پژوهش و روزهای دارای گردوغبار در سال های: ۱۳۹۶ (۲۰۱۸) در ماه اردیبهشت، ۱۳۹۷ (۲۰۱۹) در ماه اردیبهشت و مهر، ۱۳۹۸ (۲۰۲۰) در ماه مهر، ۱۳۹۹ (۲۰۲۱) در ماه های اسفند و فروردین، ۱۴۰۰ (۲۰۲۲)  در ماه های اردیبهشت، مرداد، و آذر و در ۱۴۰۱ (۲۰۲۳) در ماه تیر رخ داده اند؛ پس می توان نتیجه گرفت که گردوغبار اغلب در بهار و پاییز و بعد در تابستان و درنهایت در زمستان رخ می دهد.

کلیدواژه ها:

آلودگی هوا ، ذرات معلق ، ۵/۲PM ، ۱۰PM ، گردوغبار