تجزیه چند متغیره ژنوتیپهای جدید گندم دوروم(Triticum durum L.) در شرایط آبیاری کامل و تنش خشکی انتهای فصل

در این مطالعه جهت بررسی روابط صفات با استفاده از تجزیههای چند متغیره، ۱۱ رقم و لاین گندم دوروم شامل: شتردندان، IDSN-۲، IDYN-۲۰، IDYN-۳۵، IDYN-۱۹، کرخه، بهرنگ، دنا، آریا، شبرنگ و هانا به همراه سه رقم گندم نان شامل: سیروان، چمران ۲ و مهرگان در دو شرایط آبیاری کامل و قطع آبیاری بعد از مرحله گرده افشانی بصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار به مدت دو سال زراعی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج ضرایب همبستگی پیرسون بین صفات مورد مطالعه در شرایط آبیاری کامل نشان داد که عملکرد اقتصادی همبستگی مثبت و معنی داری با تعداد سنبله در بوته و شاخص برداشت و در شرایط تنش نیز همبستگی عملکرد دانه با تعداد سنبله در بوته، شاخص برداشت و وزن هزار دانه مثبت و معنی دار بود. بر اساس نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام برای عملکرد اقتصادی در شرایط آبیاری کامل، ارتفاع بوته به عنوان تنها متغیر موثر وارد مدل شده و ۶۹/۷ درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه کرد. در شرایط تنش، سه متغیر تعداد دانه در سنبله، تعداد بوته و وزن هزار دانه به ترتیب وارد مدل شدند و در مجموع ۹۸/۴ درصد از تغییرات عملکرد اقتصادی را توجیه کردند. تجزیه به عاملها نشان داد در شرایط آبیاری کامل و تنش چهار عامل اول توانستند به ترتیب ۸۸/۲ و ۸۸/۷ درصد از تغییرات داده ها را تبیین کنند. نتایج تجزیه خوشه ای برای گروه بندی ژنوتیپ های مختلف در شرایط آبیاری کامل و تنش باعث ایجاد ۳ گروه شد.

کلیدواژه ها:

تجزیه به عاملها ، تجزیه خوشهای ، تجزیه علیت