نقد «فهم متن» ریکور با تکیه بر آرای تفسیری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی)

این مقاله به نقد و بررسی دیدگاه هرمنوتیکی پل ریکور با تکیه بر آرای تفسیری آیت­ الله خامنه­ ای می پردازد. روش تحقیق تحلیلی- تطبیقی براساس مطالعات کتابخانه­ ای است. ریکور یکی از هرمنوتیست­ های متن محور فرانسوی می باشد. نظریه هرمنوتیکی او بر مبنای زبان، تامل، فهم و خود استوار است. ریکور تفسیر را یک پدیده دارای سه مرحله، تبیین، تفهم و تصاحب می­ داند. در مرحله دوم فرایند و تفسیر «فهم» استقلال متن از نیت و قصد مولف، فاصله مندی متن از زمینه، صدور مغالطه قصدی، تعدد معنا، فهم برتر از مولف، مولف ضمنی و... مبانی و پیش فرض­ های ریکور را تشکیل می­ دهد. براساس مبانی و پیش­ فرض­ های آیت­ الله خامنه­ ای قرآن کتابی وحیانی و متن آن عینی و واقعی است. اصالت و محوریت با متن و مولف می باشد و مفسر رکن سوم آن است که به کمک متن به کشف مراد و قصد خداوند می­ پردازد. ازاین رو نظریه تفسیری ریکور به علت نسبی­ گرایی و پلورالیسم فهم که مغایر با هدایت­ گری و هدفمندی قرآن می باشد در فهم و تفسیر قرآن هیچ جایگاهی ندارد.

کلیدواژه ها:

هرمنوتیک ، فهم ، تفسیر ، ریکور ، آیت الله خامنه ای