کاربرد فناوری های نوین ژئوتکنیکی در بهبود پایداری زیست محیطی پروژه های عمرانی در شهر تهران: رویکردها و چالش های اجرایی

روند پرشتاب توسعه شهری و افزایش نیاز به پروژه های عمرانی در کلان شهرهای کشور، ضرورت توجه به پایداری زیست محیطی در طراحی و اجرای این پروژه ها را دوچندان کرده است. در این میان، فناوری های نوین ژئوتکنیکی به عنوان ابزارهایی کارآمد در ارتقای عملکرد زیست محیطی پروژه های عمرانی مطرح شده اند. هدف این پژوهش، ارزیابی تاثیر به کارگیری فناوری های نوین ژئوتکنیکی در بهبود شاخص های پایداری زیست محیطی پروژه های عمرانی شهر تهران است. این مطالعه با رویکردی ترکیبی و از طریق تحلیل کیفی و کمی انجام شده است. در مرحله نخست، با مرور نظام مند ادبیات، فناوری های نوین و شاخص های کلیدی پایداری شناسایی گردید. سپس سه پروژه شاخص در تهران به عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. داده های کیفی از طریق ۲۰ مصاحبه نیمه ساختاریافته با ذی نفعان کلیدی گردآوری و با روش تحلیل مضمون در نرم افزار MAXQDA تحلیل گردید. داده های کمی نیز از مستندات فنی پروژه ها استخراج و با آمار توصیفی تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری این فناوری ها موجب بهبود قابل توجه کیفیت خاک و آب های زیرزمینی، کاهش مصرف انرژی و منابع، و افزایش استفاده از مصالح بازیافتی شده است. بهبود نفوذپذیری خاک تا ۷۵ درصد و کاهش غلظت نیترات آب تا ۵۵ درصد در پروژه های موردی ثبت شد. در عین حال، چالش هایی همچون هزینه های بالا، کمبود دانش فنی و نبود استانداردهای بومی شناسایی گردید. این نتایج بر ضرورت تدوین سیاست های حمایتی، ارتقای ظرفیت فنی و توسعه استانداردهای بومی برای تسهیل گذار به زیرساخت های پایدار شهری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

پایداری زیست محیطی ، مهندسی ژئوتکنیک ، فناوری های نوین ژئوتکنیکی ، پروژه های عمرانی شهری