سیاست های مقابله با بدرفتاریهای پژوهشی در پرتال های دانشگاههای ایرانی و اروپایی

بدرفتاریهای پژوهشی در تمام دنیا از لحاظ نوع و شیوع روبه افزایش هستند و به یکی از مشکلات عمده دانشگاه ها و موسسات پژوهشی تبدیل شده اند. تدوین و اجرای سیاست های آموزشی، بازدارنده و پویا در پیشگیری و مقابله با بدرفتاری های پژوهشی وظیفه مشترک دولت ها، دانشگاه ها و موسسات پژوهشی است و میتواند در مقابله و کاهش این بدرفتاریها و افزایش صحت و اعتمادپذیری تحقیقات انجام شده نقشی کلیدی داشته باشد. مطالعه حاضر باهدف بررسی و مقایسه سیاست های مقابله با بدرفتاریهای پژوهشی منعکس شده در پرتال های دانشگاه های مطرح درایران و اروپا/ امریکا طراحی شد. سوال پژوهش این بود که آیا سیاست های مقابله با بدرفتاری های پژوهشی در پرتالهای این دانشگاه ها موجود است، و اینکه چه شباهتها و تفاوت هایی میان این سیاست ها وجود دارد. تحقیق در دو فاز انگلیسی و فارسی انجام شد که طی آن پرتال ۲۴ دانشگاه منتخب از داخل و خارج از کشور بررسی شدند. تحلیل محتوای مواد به دستآمده نشان داد که تعاریف، انواع، و مصادیق بدرفتاریها ی پژوهشی موجود در پرتال های دانشگاه های ایران به پیروی از سیاست های ملی یکسان بوده و با دانشگاه های خارج از کشور هماهنگی و همسانی باالیی دارند. یافته ها همچنین نشان داد رویکرد غالب در سیاست های اعالم شده در دانشگاه های ایرانی تنبیهی بوده و نسبت به سیاست های موجود در وب سای تهای دانشگاه های خارج کشور تفاوت های قابلملاحظه ای دارند ازجمله توجه به آموزش و پیشگیری، روند بررسی و واکنش به اتهامات بدرفتاری پژوهشی، شفافیت و جریمههای در نظر گرفته شده، اعمال تعرفه سرقت علمی، و وجود کمیته و/یا کارشناس سرقت علمی در سطح گروه و/یا دانشکده. پیشنهاداتی در خصوص اتخاذ رویکردهای آموزشی و پیشگیرانه نسبت به بدرفتاریهای پژوهشی و نهادینه کردن رفتارهای درستکارانه پژوهشی در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی ارائه شد.

کلیدواژه ها:

بدرفتاری پژوهشی ، سیاست گذاری ، سرقت علمی ، درستکاری پژوهشی ، آموزش عالی