بازخوانی انتقادی بسترهای جامعه شناختی گرایش به تقلب و بی اخلاقی علمی پژوهشی در بستر انقلاب اطلاعاتی در دهه ی اخیر، پیامدها و راهکارها: به سوی الگوی مطلوب

هدف این پژوهش بازخوانی انتقاد ی عوامل موثر بر گرایش به تقلب و بیاخلاق ی علمی و پژوهشی در دهه اخیر در حوزه علمی و فرهنگی جامعه است. در دنیای امروز، دستیابی به رشد و توسعه به عنوان یکی از اهداف کلیدی برای تمامی دولتها مطرح است. در این راستا، علم و پژوهش نقش اساسی در افزایش دانش، رفاه اجتماعی، امنیت و تربیت فرهنگی ایفا می کنند و به طورکلی، پایه های تمدنی را مستحکم میسازند. مسئله اصلی این پژوهش، تمایل بخشی از جامعه به تقلب و بیاخلاق ی در عرصه علمی و پژوهشی و در فضای اطلاعاتی و رسانه ای برای کسب دانش و مدارک علمی است. به منظور تحلیل این مسئله، سوال اصلی پژوهش به این صورت مطرح گردید: مهم ترین عوامل جامعهشناخت ی موثر بر گرایش به تقلب و بی اخلاقی در حوزه علمی و پژوهشی چیست؟ همچنین، تاثیر فضای اطلاعاتی و اینترنتی بر دانش و پژوهش چگونه است؟ برای پاسخ به این سواالت، علاوه بر بررسی منابع کتابخانه ای و اسنادی، در مرحله نخست، از طریق روش گلوله برفی، از برخی صاحبنظران، فعالن و پژوهشگران حوزه علمی مصاحبهای عمیق صورت گرفت. یافته ها و نتایج این پژوهش به روش ک یفی و با رویکرد تحلیل ی و تفسیری نشان میدهند که تقلب و بی اخلاقی در علم و پژوهش، مسئله ای چندبعدی است که حوزه های فرهنگی، تربیتی، سیاسی، سیاستی، روانی، اقتصادی، ارتباطی و... در آن موثر هستند. در سال های اخیر، اگرچه فضای اینترنتی دستاوردهای مثبتی در ارتقای علم ی و آگاهی عمومی به همراه داشته، اما پیامدها ی منفی نیز نظیر جامعه پذیری ناقص، تضعیف پایه های تمدنی، بیتفاوتی سیاسی و اجتماعی شهروندان، انتظارات فزاینده، سطحینگری در تحلیل ها، کاهش فرهنگ مطالعه و پژوهش و تضعیف تفکر انتقادی و راهبردی را به وجود آورده است. این مسائل به وضوح به گرایش به تقلب و بیاخلاق ی در فضای علمی و پژوهشی کشور دامن میزنند.

کلیدواژه ها:

تقلب ، سرقت علمی ، بی اخلاقی ، انقلاب انفورماتیک ، پژوهش