پژوهشی درباره آیه ۳۴ سوره النساء

آیه ۳۴ سوره نساء یکی از بحث برانگیزترین آیات قرآن کریم در حوزه روابط خانوادگی، به ویژه مناسبات میان زن و مرد در زندگی زناشویی است. این آیه با آغاز جمله ی معروف «الرجال قوامون علی النساء»، پایه گذار مفاهیمی چون قوامیت مردان، نقش های جنسیتی، و شیوه های مواجهه با نشوز (نافرمانی همسر) معرفی شده است. ادامه آیه، با بیان مراحل سه گانه برخورد با زن ناشزه یعنی موعظه، ترک هم خوابی و ضرب، همواره مورد بحث مفسران، فقیهان، و اندیشمندان معاصر بوده و پرسش هایی بنیادین در حوزه عدالت، کرامت انسانی، تفسیر اخلاقی از قرآن، و جایگاه زن در شریعت اسلامی مطرح کرده است.اختلاف نظرها در تفسیر این آیه از یک سو ناشی از پیچیدگی های زبانی واژگانی چون قوامون، نشوز، و واضربوهن است، و از سوی دیگر، به دلایل اجتماعی و فرهنگی در دوره های مختلف اسلامی برمی گردد. برخی مفسران کلاسیک، حکم ضرب را با پذیرش کامل و در چارچوب مردسالاری سنتی تفسیر کرده اند، در حالی که مفسران نوگرا و نواندیشان دینی، با تاکید بر اصول اخلاقی قرآن، تلاش کرده اند تا تفسیری غیرخشونت آمیز و کرامت محور از این آیه ارائه دهند.مسئله اصلی این پژوهش، بررسی و تحلیل تفسیری و فقهی آیه ۳۴ سوره نساء با تاکید بر واژه ی «واضربوهن» است. هدف آن است که با مراجعه به منابع تفسیری، فقهی و روایی، و همچنین بهره گیری از دیدگاه های نوین در فهم متون دینی، روشن شود که آیا این آیه واقعا مجوز خشونت علیه زنان در زندگی خانوادگی است یا اینکه می توان آن را در چارچوبی محدود، اخلاقی و با تفسیر نوین، به نحوی بازخوانی کرد که با اصول بنیادین قرآن همچون عدالت، محبت، و کرامت انسان سازگار باشد. کلمات کلیدی: آیه ۳۴، سوره النساء، روابط خانوادگی

کلیدواژه ها:

آیه ۳۴ ، سوره النساء ، روابط خانوادگی