بازخوانی موانع و معضلات زیست محیطی حریم رودخانه مهرانرود در محدوده منطقه بارنج تبریز

یکی از بخش هایی که به شدت تحت تاثیر فعالیت های شهری است و همواره در خطر تغییر و تحول های غیرمهندسی قرار دارد، بستر رودخانه ها، مسیل ها و آبراهه هایی است که از داخل محدوده شهرها عبور می کنند و نقش اساسی زهکشی آب های سطحی شهرها را بر عهده دارند. کلانشهر تبریز نمونه ای از مدل توسعه شهری است که به لحاظ نوع توپوگرافی و همچنین در پی تحولات ناشی از شهرسازی دهه های اخیر بکلی متحول شده و امروز گرفتار ساختاری متخلخل و بیمارگونه شده است. یکی از این معضلات و ساختارهای مشکل دار، عدم ساماندهی مناسب بستر رودخانه مهرانرود به عنوان یکی از شریانهای مهم زهکشی در داخل بافت شهری است که آسیب ها و خسارات عمده ای را در مسیل خود بر پیکره و منظر شهری وارد کرده است. بر این منوال، در این پژوهش با هدف تبیین آسیب های موجود در بستر این رودخانه در محدوده منطقه بارنج از جمله احداث غیرمجاز ساختمان در حریم و گاه در بستر رودخانه، به عنوان نمونه قابل تعمیم در طول مسیل مهرانرود در شهر، به ارائه طریق جهت بسترسازی مناسب منطقه و اصلاح منظر و چشمانداز این بخش از مسیر در شهر پرداخته شده است. با توجه به ماهیت تحقیق، و جهت دستیابی به اهداف مفروض، از روش توصیفیتحلیلی با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و برداشتهای میدانی بهره گرفته شده است. یافته ها حاکی از آن است که ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم رودخانه، ورود فاضلاب و پسابهای صنعتی بیشتر خطرآفرینی را در محدوده مشخص شده، دارند. لذا با تکیه بر راهکارهای مدیریتی و اجرای الزامات طراحی شهری با ضمانت اجرایی الزم، می توان منظر شهری مخدوش شده و چشمانداز منطقه را به همراه تامین ایمنی و کاهش خطرپذیری، اعاده نمود.

کلیدواژه ها:

سیل ، حریم و بستر رودخانه ، مهران رود ، منظر شهری ، تبریز