بازآفرینی یکپارچه بافت تاریخی یزد با رویکرد توسعه پایدار: مطالعه موردی محله شاه ابوالقاسم

یزد، شهری ثبت شده در میراث جهانی یونسکو، با چالش حفظ بافت تاریخی ارزشمند خود در کنار برآوردن نیازهای امروزین روبروست. محله های تاریخی این شهر، از جمله محله شاه ابوالقاسم، به دلیل فرسودگی فیزیکی و تغییرات اجتماعی-اقتصادی آسیب پذیر شده اند. این پژوهش با استفاده از رویکرد توصیفی-تحلیلی و مطالعه موردی محله شاه ابوالقاسم، وضعیت کنونی آن را از جنبه های تاریخی، کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و SWOT بررسی کرده است. یافته ها نشان دهنده چالش های متعددی هستند؛ از جمله زوال بافت سنتی خشتی، کمبود زیرساخت ها، فشارهای جمعیتی، رکود اقتصادی سنتی و تهدید ناشی از مدرن سازی بی ضابطه. با این حال، محله دارای دارایی های میراثی قابل توجه و انسجام اجتماعی باقیمانده است. بر اساس این یافته ها، یک راهبرد بازآفرینی یکپارچه پیشنهاد می شود که بر بهبودهای کالبدی مبتنی بر حفاظت، ارتقای فضاهای عمومی، استفاده مجدد از املاک متروکه، حمایت از اقتصاد محلی، بهبود محیط زیست و تقویت هویت محله تمرکز دارد. هدف این راهبرد کمک به ایجاد محله های پایدار و پویا و تضمین آینده بافت تاریخی یزد است. این مطالعه به گفتمان گسترده تر در زمینه حفاظت و بازآفرینی شهری تاریخی، به ویژه در شهرهای ایران و سکونتگاه های با معماری خاکی کمک می کند. همچنین، با ارائه یک تحلیل مطالعه موردی دقیق، می تواند تصمیمات برنامه ریزی و سیاست گذاری برای شاه ابوالقاسم را آگاه ساخته و بینش های قابل اجرا برای محله های تاریخی مشابه ارائه دهد. راهبرد پیشنهادی با در نظر گرفتن همزمان ملاحظات اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی، به دنبال ایجاد محله های پایدار، پویا و تاب آور است که ضمن حفظ هویت تاریخی، کیفیت زندگی ساکنان را ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، احیای کالبدی ، محله تاریخی ، یزد ، شاه ابوالقاسم ، حفاظت میراث ، معماری خشتی