مردم نگاری فرهنگ اجاره نشینی و پیامدهای معنایی آن در محلات برخوردار و کم برخوردار شهر تهران

با افزایش روزافزون قیمت مسکن طی سال های اخیر رویای صاحب خانه شدن و رهایی از پدیدهی اجاره نشینی به یک چالش جدی برای خانواده ها تبدیل شده است. مقاله حاضر درصدد است با استفاده از رویکرد مردم نگاری تفسیری به مطالعه فرهنگ اجاره نشینی و پیامدهای معنایی آن در بین اجارهنشین های تهرانی بپردازد. واکاوی ذهنیت افراد از پدیده اجارهنشینی، نحوه ی زیست آن، درک و تفسیر معانی مختلف اجاره نشینی و همچنین پیامدهای معنایی آن از جمله سوالات محوری هستند که مقاله حاضر به دنبال پاسخگویی به آن هاست.داده ها با استفاده از تکنیک مصاحبه گردآوری شد و مصاحبه هایی عمیق با ۴۰ اجاره نشین ساکن در محلات برخوردار و کم برخوردار انجام شد و از شیوه ی تحلیل چارچوب نیز جهت تحلیل داده ها استفاده شد. یافته های پژوهش حکایت از کاهش روزافزون کنترل اجاره نشینان در مدیریت شرایط و به دنبال آن شکل گیری نوعی احساس یاس و سرخوردگی اجتماعی، کمرنگ شدن روابط همسایگی و هویت محله ای دارد و سرمایه اجتماعی تضعیف شده است. در چنین شرایطی، امنیت روانی و اقتصادی اجاره نشینان، بویژه در محلات کم برخوردار، و امید به آینده آن ها به خطر افتاده و با اختصاص بخش قابل توجهی از درآمد خانواده ها به اجاره ماهیانه زندگی مشقت باری برای اجاره نشینان تهرانی رقم خورده است. ضروری است با هدف جلوگیری از گسترش پیامدهای منفی و بلند مدت، اقداماتی اثربخش برای بهبود شرایط و محقق شدن رویای صاحب خانه شدن صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

"اجاره نشینی مشقت بار" ، "سرخوردگی اجتماعی" ، "هویت محله ای" ، "مردم نگاری تفسیری" ، "تهران"