تعیین عوامل تاثیرگذار بر تولید سویا در استان های گلستان و مازندران

سویا از قدیمی ترین گیاهان زراعی و یکی از منابع عمده تولید روغن و پروتئین گیاهی است که از نظر تولید روغن در سطح جهانی در رتبه نخست جای دارد. اهداف این پژوهش، بررسی منافع و عوامل تاثیرگذار بر تولید سویا طی دوره ۱۴۰۰-۱۳۷۹ در استان های گلستان و مازندران بوده که در سال ۱۴۰۲ انجام شد. به منظور تعیین عوامل موثر بر تولید محصول از تحلیل رگرسیونی و تابع تولید مناسب و جهت برآورد سودمندی تولید از شاخص نسبت فایده به هزینه استفاده شد. نتایج نشان داد به ازای یک ریال سرمایه گذاری در تولید سویای آبی در استان های گلستان و مازندران به ترتیب ۸/۱ و ۳۴/۱ ریال منفعت به همراه داشته است. طبق آزمون ها و شاخص های برازش خوبی مدل ها، تابع تولید تزانسندنتال در حالت بدون عرض از مبدا به عنوان تابع تولید مناسب در مناطق هدف انتخاب شد. نتایج مدل نشان داد، در استان گلستان متغیرهای توضیحی بارندگی سالانه و کودهای پتاس و فسفات به عنوان متغیرهای تاثیرگذار، تاثیر مثبت و معنی داری از لحاظ آماری بر تولید سویا داشته اند. در استان مازندران متغیرهای توضیحی بارندگی سالانه و نیروی کار دارای تاثیر مثبت و معنی داری بر تولید محصول داشته اند. در هردو منطقه، متغیر توضیحی بارندگی سالانه بیشترین تاثیر را بر تولید محصول داشته است.

کلیدواژه ها:

تولید سویا ، رگرسیون ، سودمندی ، عوامل موثر