تاثیر آموزش مهارت های تفکر انتقادی و خلاق بر پیشرفت تحصیلی و مهارت حل مسئله در دانش آموزان ابتدایی: نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی و خودتنظیمی یادگیری

هدف این پژوهش بررسی تاثیر آموزش مهارت های تفکر انتقادی و خلاق بر پیشرفت تحصیلی و مهارت حل مسئله دانش آموزان ابتدایی با در نظر گرفتن نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی و خودتنظیمی یادگیری است. پژوهش به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی یکی از مناطق شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. نمونه گیری به صورت خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و ۶۰ نفر (۳۰ نفر گروه آزمایش، ۳۰ نفر گروه کنترل) انتخاب گردیدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۶۰ دقیقه ای تحت آموزش تفکر انتقادی و خلاق قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسش نامه خودکارآمدی تحصیلی مورگان و جنکز (۱۹۹۹)، پرسش نامه خودتنظیمی یادگیری بوفارد و همکاران (۱۹۹۵)، آزمون مهارت حل مسئله هپنر و پترسون (۱۹۸۲) و کارنامه های پیشرفت تحصیلی بود. داده ها با استفاده از تحلیل مسیر و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش مهارت های تفکر انتقادی و خلاق به طور معناداری باعث افزایش پیشرفت تحصیلی و مهارت حل مسئله دانش آموزان می شود. همچنین نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی و خودتنظیمی یادگیری نیز معنادار بود.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، تفکر خلاق ، پیشرفت تحصیلی ، مهارت حل مسئله ، خودکارآمدی تحصیلی ، خودتنظیمی یادگیری ، آموزش مهارت های شناختی.