ارزیابی و رتبه‎بندی شاخص‎های پایداری محیطی فضاهای آموزش عالی (مطالعه موردی: واحدهای دانشگاه فرهنگیان تهران)

تلفیق پایداری و آمایش در آموزش عالی هنوز در گام‎های ابتدایی خود مانده و با چالش‎های بسیاری روبه‎روست و بهبود سنجش و ارزیابی مداوم شاخص‎ها و مولفه‎های پایداری دانشگاهی می‎تواند باعث ایجاد تحول و ثبات در نظام آموزش عالی و کاهش نگرانی‎های روزافزون پایداری محیطی موسسات آموزش عالی شود. بنابراین هدف پژوهش حاضر ارزیابی و رتبه‎بندی شاخص‎های آمایشی پایداری محیطی واحدهای دانشگاه فرهنگیان تهران بوده است. این پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش کلیه استادان و خبرگان آشنا با واحدهای دانشگاه فرهنگیان شهر تهران بودند که با روش نمونهگیری تصادفی ساده و با استفاده از فرمول کوکران ۵۲ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که روایی آن با استفاده از روش محتوایی و روایی سازه مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ تایید شد. نتایج نشان داد آماره تی (۶۱۲/۰) مولفه ‎مواد و مصالح پایداری محیطی معنیدار نیست و در حد متوسط است. اما آماره تی (۵۴۹/۲۴-) سیستم حمل‎ونقل، آماره تی (۷۶۸/۱۱-) بهره‎گیری از آب، آماره تی (۴۳۵/۱۰-) مدیریت زیست‎محیطی، و آماره تی (۵۳۷/۱۲-) انرژی و اتمسفر در سطح ۰۰۱/۰ منفی و معنیدار است. بنابراین میانگین این متغیرها به طور معنادار پایینتر از میانگین فرضی یعنی ۳ است و در سطح نامطلوبی هستند. همچنین نتایج نشان داد وضعیت هیچ یک از شاخص‎های مربوط به مولفه های پایداری محیطی (مدیریت محیط زیست، سیستم حمل‎ونقل، مواد و مصالح، بهره‎گیری از آب و انرژی و اتمسفر) در وضعیت مطلوب و مساعدی قرار ندارد. بهبود وضعیت پایداری دانشگاه فرهنگیان مستلزم بازنگری اسناد بالادستی، سند چشم‎انداز دانشگاه فرهنگیان، و اهتمام ورزیدن به شاخص‎های آمایش سرزمین در برنامه‎ریزی است.

کلیدواژه ها:

آمایش سرزمین ، دانشگاه پایدار ، پایداری محیطی ، دانشگاه فرهنگیان