مروری بر رویکردها و روش های نوین آموزش جغرافیا در نظام های آموزشی فنلاند و ایران

این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی رویکردها و چالش های آموزش جغرافیا در نظام های آموزشی فنلاند و ایران انجام شد. موضوع کلی تحقیق، شناسایی نقاط قوت و ضعف ساختاری، فناورانه و فرهنگی در آموزش جغرافیا و بررسی امکان انتقال تجربه های موفق فنلاند به بستر آموزشی ایران است. برای دستیابی به این اهداف، روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا به کار گرفته شد. در مرحله جستجوی نظام مند، بیش از ۲۵۰ منبع از پایگاه های بین المللی و داخلی شناسایی و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۷۵ منبع (۴۵ مطالعه خارجی و ۳۰ مقاله فارسی) برای بررسی نهایی انتخاب گردید. داده های استخراج شده با استفاده از نرم افزار NVivo کدگذاری تماتیک شدند و در سه محور «سیاست های آموزشی»، «کاربرد فناوری» و «آموزش معلمان» دسته بندی شدند. یافته ها نشان داد که در فنلاند سیاست های تمرکززدایی و تفویض اختیار به معلمان، ادغام گسترده فناوری های GIS و VR، و برنامه های توسعه حرفه ای مستمر معلمان بر اساس چارچوب TPACK، زمینه ساز آموزش پروژه محور و بین رشته ای شده است. در مقابل، نظام آموزشی ایران با ساختار متمرکز، شکاف دیجیتالی عمیق میان مناطق شهری و روستایی، و فقدان دوره های بازآموزی منظم برای معلمان روبه روست. این موانع منجر به روش تدریس سخنرانی محور، محدودیت فرصت های یادگیری فعال و کاهش انگیزه ی معلمان و دانش آموزان شده است. نتیجه گیری پژوهش بر این نکته تاکید دارد که انتقال الگوهای فنلاندی مستلزم اصلاح ساختار برنامه درسی، سرمایه گذاری در زیرساخت های دیجیتال، و طراحی دوره های توسعه حرفه ای براساس TPACK است.

کلیدواژه ها:

آموزش تطبیقی جغرافیا ، سیاست های تمرکززدایی ، فناوری آموزشی (GISوVR) ، چارچوب TPACK ، تحلیل محتوای کیفی