مفهوم‎سازی کلام الهی در قرآن بر اساس ارتباطشناسی و استعاره مفهومی

رابطه وحیانی خدا با بشر حقیقتی شهودی است که فقط برای کسی که آن را دریافت میکند معلوم است. تحقیق در این حقیقت شهودی برای ما، مستلزم مراجعه به مجموعه قراینی است که از آیات و روایات به دست میآید. تتبع حاضر میکوشد نشان دهد که نزدیکترین معنا برای تکلیم الهی این است که «کلام الهی همان رابطه کلامی» است. این پژوهش برای توضیح این معنا، از روش معناشناسی شناختی بهره میجوید و تبیین خود را با تکیه بر دو الگوی ارتباط شناختی و استعاره مفهومی به انجام میرساند. الگوی ارتباط شناختی ویژگیهای ارتباط کلامی را برای ما مشخص میکند و الگوی استعاره مفهومی راه ما را به معارف دینی که خصلتی استعاری دارند، باز میکند. ترسیم نگاشت بین قلمرو ارتباط کلامی با قلمرو تکلیم الهی به ما نشان میدهد که مشابهتهای بسیاری را میتوان بین این دو قلمرو کشف کرد و برای آن، مویدهایی از قرآن و روایات فراهم نمود. نتیجه این کاوش به سه اصل منجر میشود: نخست اینکه بین خدا و انسان رابطه کلامی وجود دارد؛ دوم آنکه این ارتباط حقیقی است و انتزاعی نیست و نهایتا آنکه رابطه کلامی خدا با بشر از جنس افعال گفتاری است.

کلیدواژه ها:

کلام الهی ، معناشناسی شناختی ، ارتباط کلامی ، استعارههای مفهومی. نظریه تورم