شعور از دیدگاه علامه طباطبائی در المیزان؛ مفهوم، انواع، آثار و گستره

سال انتشار: 1397
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 177

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ZEHN-19-76_002

تاریخ نمایه سازی: 14 مرداد 1404

چکیده مقاله:

دررویکردتفسیریعلامه طباطبائی،شعوریکیاز واژگان کلیدیاست. شعور در بحث هایمعرفت شناختیعنوانیاست که بر مجموعه ابزارهایشناختیفاعل شناسا اطلاقمی شود. این مقاله درراستایروشن شدندیدگاهتفسیریعلامه در تبییناینمفهومسامانیافتهاست. باکشفدیدگاهعلامه در موضوعات معرفتی، می تواننظاممعرفت شناختیایشانرا کشف کرد. برایاینمنظور،واژه«شعور» را به عنوانیکیاز واژگان معرفتیانتخاب و دیدگاهتفسیریایشانرا تحلیلکردیم. دریکتقسیم بندیکلیشعور را می توانبه شعور در انسان و شعور درغیرانسانتقسیمکرد. علامه طباطبائی در تفسیرالمیزانبیشتربه شعور انسانیپرداخته و جوانب گوناگون ایننوع شعور مانند تعریف،انواع،ویژگی ها،آثارو مبداآن را بررسیکردهاست.شعور انسانیعبارت است از:ادراک دقیقیکهمبداآن قلبفرابدنیانسان است. علامه طباطبائی برایشعور انواع «فکری،فطری،باطنی، نفسی،متعقل و شعور بهلذت هایمادی» بر می شمارد. ایشانویژگی هاییبرایشعور بیان می کند؛مانند اینکه«دارایاصول،مبادی،ابزارو مناط، نشانهوجودیتو موجودیتاست، ازنعمت هایظاهری و از افعالانساناست، شعور دچارانحطاط می شود».شعور در دیدگاهایشاننقشبسیارمهمیدارد؛زیرا بطلانشعوربرابر بامرگو ابطالانسانیتاست.درنظرعلامه،افزونبرانسان، موجودات دیگرمانند «فرشتگان، بهشت، جهنم،زمینو حیوانات»نیزاز نوعی شعور برخوردارند.

نویسندگان

سید رسول میراشرفی لنگرودی

دکتری مدرسی معارف گرایش تاریخ و تمدن دانشگاه معارف

شعبان نصرتی

هیات علمی پژوهشگاه قرآن و حدیث عضو گروه فلسفه کلام و عرفان دانشگاه مجازی المصطفی

سید میثم موسوی

کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه ادیان دانشجوی کارشناسی ارشد روان شناسی اسلامی دانشگاه قرآن و حدیث

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم۱.ابن سینا، حسن بن عبدالله؛ الاشاراتوالتنبیهات؛ قم: نشر البلاغه، ...
  • ابن عربی، محیی الدین محمد بن علی؛ الفتوحاتالمکیه؛ چ۱، بیروت: ...
  • ابن فارس، احمد بن فارس؛ معجم مقاییساللغه؛ چ۱، قم: مکتب ...
  • ابن کمونه، سعد بن منصور؛ الجدید فیالحکمه؛ بغداد: جامعه، ۱۴۰۲ق ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم؛ لسانالعرب؛ چ۳، بیروت: دار الفکر، ...
  • ابوالبرکات، هبه الله علی بن ملکا؛ المعتبر فیالحکمهموضوع؛ ج۳، اصفهان: ...
  • ابی خزام، انور فواد؛ معجم المصطلحاتالصوفیه؛ چ۱، بیروت: مکتبه لبنان ...
  • ارفع، کاظم؛ ترجمهقرآن؛ چ۱، تهران: فیض کاشانی، ۱۳۸۱ ...
  • الهی قمشهای، مهدی؛ ترجمهقرآن؛ چ۲، قم: انتشارات فاطمه الزهراء،۱۳۸۰ ...
  • بالی زاده حنفی، مصطفی بن سلیمان؛ شرحفصوصالحکم؛ چ۱، بیروت: دار ...
  • بنت النفیس البغدادیه، ست العجم؛ شرحمشاهدالاسرارالقدسیهو مطالع الانوارالالهیه؛ چ۱، بیروت: ...
  • پاینده، ابوالقاسم؛ ترجمهقرآن؛ چ۵، تهران: جاویدان، ۱۳۵۷ ...
  • تفتازانی، سعدالدین؛ شرحالمقاصد؛ چ۱، قم: شریف رضی، ۱۴۰۹ق ...
  • جرجانی، میرسید شریف؛ التعریفات؛ چ۴، تهران: ناصرخسرو، ۱۴۱۲ق ...
  • جمعی از نویسندگان؛ شرح المصطلحاتالکلامیه؛ چ۱، مشهد: آستان قدس رضوی، ...
  • جیهامی جیرار؛ موسوعهمصطلحاتالفلسفهعند العرب؛ بیروت: مکتبه لبنان ناشرون، ۱۹۹۸م ...
  • حسین زاده، محمد؛ مبانیمعرفت دینی؛ چ۶، قم: موسسه آموزشی پژوهشی ...
  • الحکیم، سعاد؛ المعجمالصوفی؛ چ۱، بیروت: دندره للطباعه والنشر، [بی تا] ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ مفرداتالفاظالقرآن؛ چ۱، بیروت: دار القلم، ...
  • رفیق، عجم؛ موسوعهمصطلحات ابن خلدونو الشریفعلیمحمدالجرجانی؛ چ۱، بیروت: مکتبه لبنان ...
  • رهنما، زینالعابدین؛ قرآنمجیدباترجمهوجمعآوریتفسیر؛ چ۱، تهران: سازمان اوقاف، ۱۳۵۴ ...
  • زبیدی، مرتضی محمد بن محمد؛ تاجالعروس؛ چ۱، بیروت: دار الفکر، ...
  • سجادی، سیدجعفر؛ فرهنگاصطلاحاتفلسفیملاصدرا؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۹ ...
  • _____؛ فرهنگمعارفاسلامی؛ تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۳ ...
  • سید مرتضی، علی بن حسین؛ رسائلالشریفالمرتضی؛ چ۱، قم: دار القرآن ...
  • شاه ولیالله، احمد بن عبدالرحیم؛ ترجمهقرآن؛ چ۱، سراوان: کتابفروشی نور، ...
  • شهرستانی، محمد بن عبدالکریم؛ مفاتیحالاسرارو مصابیحالابرار؛ چ۱، تهران: مرکز البحوث ...
  • شیرازی، قطب الدین؛ درهالتاج، تهران: انتشارات حکمت، ۱۳۶۹ ...
  • صدرالمتالهین، صدرالدین محمد شیرازی؛ الحکمهالمتعالیه؛ بیروت: دار احیاء التراث، ۱۹۸۱م ...
  • طباطبائی، سیدمحمدحسین؛ المیزانفیتفسیرالقرآن؛ چ۲، قم: انتشارات اسماعیلیان، ۱۳۷۱ ...
  • _____؛ المیزانفیتفسیرالقرآن؛ چ۲، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق ...
  • طبرسی، فضل بن حسن؛ مجمعالبیانفیتفسیرالقرآن؛ چ۳، تهران: ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد؛ مجمعالبحرین؛ چ۳، تهران: المکتبه المرتضویه، ۱۳۷۵ ...
  • طوسی، محمد بن حسن؛ التبیانفیتفسیرالقرآن؛ چ۱، بیروت: دار احیاء التراث ...
  • عسکری، حسن بن عبدالله؛ الفروق فیاللغه؛ چ۱، بیروت: دار الآفاق ...
  • فخر رازی، محمد بن عمر؛ المباحث المشرقیه فی علم الالهیات ...
  • _____؛ شرحالاشاراتوالتنبیهات؛ تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۴ ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد؛ العین؛ چ۲، قم: موسسه دار الهجره، ...
  • فولادوند، محمدمهدی؛ ترجمهقرآن؛ چ۳، تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف ...
  • فیروزآبادی، محمد بن یعقوب؛ القاموسالمحیط؛ چ۱، بیروت: دار احیاء التراث ...
  • فیومی، احمد بن محمد؛ المصباحالمنیرفیغریبالشرحالکبیر؛ چ۲، قم: موسسه دار الهجره، ...
  • مجمع البحوث الاسلامیه؛ شرح المصطلحاتالفلسفیه؛ [بی جا]: مجمع البحوث الاسلامیه، ...
  • مصطفوی، حسن؛ التحقیقفیکلماتالقرآنالکریم؛ چ۳، بیروت، قاهره و لندن: دار الکتب ...
  • مطهری، مرتضی؛ مجموعهآثار؛ ج۱۳، تهران: انتشارات صدرا، ۱۳۷۶ ...
  • مکارم شیرازی، ناصر؛ ترجمهقرآن؛ چ۲، قم: دفتر مطالعات تاریخ و ...
  • النابلسی، عبدالغنی؛ مفتاحالمعیهفی دستورالطریقهالنقشبندیه؛ چ۱، قاهره: الدار الجودیه، ۱۴۲۹ق ...
  • نگری، قاضی عبدالنبی احمد؛ جامعالعلومفیاصطلاحاتالفنون؛ چ۲، بیروت: دار الکتب العلمیه، ...
  • نمایش کامل مراجع