امکان­ سنجی بهره­ گیری از قرآن در بررسی مبانی علوم فیزیکی

سال انتشار: 1398
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 134

فایل این مقاله در 42 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ZEHN-20-77_004

تاریخ نمایه سازی: 14 مرداد 1404

چکیده مقاله:

در مطالعات میان رشته­ای قرآن و علوم، نخستین پرسشی که به ذهن پژوهشگران خطور می­کند این است که آیا اساسا بهره­گیری از قرآن در بررسی امور مربوط به این علوم، چه در حیطه مبانی و چه در حیطه مسائل آن، امکان پذیر است یا نه؟ این تحقیق به دنبال امکان سنجی بهره­گیری از آموزه­های قرآن در حوزه مبانی علم فیزیک به عنوان پایه­ای­ترین علم در میان دیگرعلوم طبیعی است. به همین دلیل، ابتدا ماهیت متافیزیکی مبانی علوم فیزیکی در تلقی­های مختلفی که از مفهوم متافیزیک وجود دارد، نشان داده می­شود؛ سپس درباره جامعیت و منبعیت قرآن در مسائل متافیزیکی صحبت می­شود و سرانجام با ارائه چند نمونه از مبانی متافیزیکی علوم فیزیکی که با بهره­گیری از آموزه­های قرآن مورد بررسی قرار گرفته­اند، امکان بهره­گیری از قرآن در واکاوی مبانی این علوم اثبات می­شود

نویسندگان

علی مولائی

گروه مطالعات قرآن و حدیث پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

مهدی گلشنی

گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم ...
  • ابن سیده، علی بن اسماعیل؛ المحکم والمحیط الاعظم؛ چ۱، بیروت: ...
  • ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر والتنویر؛ چ۱، بیروت: موسسه ...
  • ابن فارس، ابوالحسین احمد؛ معجم مقاییس اللغه؛ مصر: دارالفکر، ۱۹۷۹م ...
  • ازهری، محمد بن احمد؛ تهذیب اللغه؛ چ۱، بیروت: دار احیاء ...
  • باچوارف، پنیوت؛ «مابعدالطبیعه چیست؟»، رهنمون؛ ش۱۱-۱۲، ۱۳۸۴، ص۵–۱۴ ...
  • باربور، ایان؛ «فیزیک و متافیزیک»، ذهن؛ ش۱، ۱۳۷۹، ص۱۳۴–۱۴۵ ...
  • برنال، جان دزموند؛ فیزیک در تاریخ؛ چ۱، تهران: انتشارات فرهنگان، ...
  • بروجردی، مصطفی؛ «تاثیر قرآن کریم در شکل­گیری حکمت متعالیه»، خردنامه ...
  • بهجت­پور، عبدالکریم؛ تفسیر تنزیلی (به ترتیب نزول)، مبانی، اصول، قواعد ...
  • تاونز، چارلز؛ «منطق و ابهام­ها در علم و دین»، علم ...
  • تفتازانی، مسعود بن عمر؛ کتاب المطول؛ چ۴، قم: مکتبه الداوری، ...
  • تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد؛ غرر الحکم ودرر الکلم؛ چ۲، ...
  • تهانوی، محمدعلی بن علی؛ کشاف اصطلاحات الفنون والعلوم؛ چ۱، بیروت: ...
  • جلالی مطلق، عادل؛ «متافیزیک و متافیزیسن»، اطلاعات حکمت و معرفت؛ ...
  • جمادی، سیاوش؛ م‍ت‍افی‍زی‍ک چی‍س‍ت ؟ مارتین هایدگر (مقدمه مترجم)؛ چ۱، ...
  • جوادی آملی، عبدالله؛ منزلت عقل در هندسه معرفت دینی؛ قم: ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد؛ الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه؛ ...
  • جینز، جیمز هاپوود؛ فیزیک و فلسفه؛ چ۴، تهران: شرکت انتشارات ...
  • حسنی، ابوالحسن؛ «قرآن و مابعدالطبیعه نظریه های علمی درباره طبیعت»، ...
  • حلی، حسن بن یوسف؛ الجوهر النضید؛ چ۵، قم: انتشارات بیدار، ...
  • خادمی، عین الله؛ علیت از دیدگاه فیلسوفان مسلمان و فیلسوفان ...
  • خسروپناه، عبدالحسین؛ مسائل جدید کلامی و فلسفه دین؛ قم: مرکز ...
  • دهخدا، علی اکبر؛ لغت نامه دهخدا؛ روایت چهارم، تهران: موسسه ...
  • دیویس، پل؛ «آیا جهان پوچ است»، علم و الهیات (مجموعه ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ المفردات فی غریب القرآن؛ چ۱، ...
  • ربانی گلپایگانی، علی؛ «وهابیان و توحید ربوبی»، سراج منیر؛ ش۷، ...
  • زبیدی، محمد بن محمد؛ تاج العروس من جواهر القاموس؛ چ۱، ...
  • زمانی، مهدی؛ تاریخ فلسفه غرب ۲؛ چ۲، تهران: دانشگاه پیام نور، ...
  • ساجدی، ابوالفضل؛ «اسلامی­سازی علوم انسانی، آسیب­شناسی»، مبانی فلسفی علوم انسانی؛ ...
  • سبحانی، جعفر؛ العقیده الاسلامیه؛ چ۳، قم: موسسه امام صادق†، ۱۳۸۶ ...
  • شبر، سیدعبد الله؛ حق الیقین فی معرفه اصول الدین؛ چ۲، ...
  • شیخ شعاعی، عباس؛ «بررسی مسئله علیت در آرای جان لاک ...
  • صافی، محمود بن عبدالرحیم؛ الجدول فی اعراب القرآن؛ چ۴، دمشق ...
  • صفایی، غلامعلی؛ ترجمه و شرح مغنی الادیب؛ چ۸، قم: انتشارات ...
  • صلیبا، جمیل؛ فرهنگ فلسفی؛ چ۱، تهران: انتشارات حکمت، ۱۳۶۶ ...
  • طاهری خرم آبادی، سید علی؛ «فلسفه­های مضاف»، آیین حکمت؛ ش۵، ...
  • طباطبائی، سیدمحمدحسین؛ اصول فلسفه و روش رئالیسم؛ با تعلیقات مرتضی ...
  • _____؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ چ۵، قم: دفتر انتشارات اسلامی ...
  • طبرسی، فضل بن حسن؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن؛ چ۳، ...
  • طریحی، فخرالدین؛ مجمع البحرین؛ تهران: مکتبه المرتضویه، ۱۳۷۵ ...
  • طوسی، محمد بن حسن؛ التبیان فی تفسیر القرآن؛ چ۱، بیروت: ...
  • عبدالباقی، محمد فواد؛ المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم؛ چ۱، قاهره: ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد؛ العین؛ چ۲، قم: انتشارات هجرت، ۱۴۰۹ق ...
  • فطور چی، پیروز؛ «برخی ویژگی های جهان طبیعت در مباحث ...
  • فیروزآبادی، محمد بن یعقوب؛ القاموس المحیط؛ چ۱، بیروت: دارالکتب العلمیه، ...
  • قرشی، سیدعلی اکبر؛ قاموس قرآن؛ چ۶، تهران: دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ ...
  • قوام صفری، مهدی؛ مابعدالطبیعه چگونه ممکن است؛ چ۱، تهران: سازمان ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب؛ کافی؛ ۸ج، قم: دارالحدیث، ۱۴۲۹ق ...
  • گاموف، جورج؛ سرگذشت فیزیک؛ چ۵، تهران: انتشارات و آموزش انقلاب ...
  • گلشنی، مهدی؛ تحلیلی از دیدگاه های فلسفی فیزیک دانان معاصر؛ ...
  • _____؛ «چرا علم دینی»، حکمت اسرا؛ ش۶، ۱۳۸۹، ص۱۵–۲۶ ...
  • _____؛ علم و دین و معنویت در آستانه قرن بیست ...
  • _____؛ فیزیک دانان غربی و مسئله خداباوری؛ تهران: موسسه فرهنگی ...
  • _____؛ قرآن و علوم طبیعت؛ تهران: نشر مطهر، ۱۳۷۵ ...
  • محمدزاده، رضا؛ «دایره تردید»، دین و ارتباطات؛ ش۲۹، ۱۳۸۵، ص۳۹-۷۴ ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی؛ آموزش فلسفه؛ چ۴، تهران: امیرکبیر، ۱۳۸۳ ...
  • مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم؛ چ۳، بیروت: دارالکتب ...
  • مطهری، مرتضی؛ مقدمه ای بر جهان بینی، جهان بینی توحیدی؛ ...
  • مظفر، محمدرضا؛ اصول الفقه؛ چ۵، قم: بوستان کتاب، ۱۳۸۷ ...
  • معلمی، حسن؛ پیشینه و پیرنگ معرفت­شناسی اسلامی؛ چ۱، تهران: سازمان ...
  • مک مولین، ارنان؛ «علوم طبیعی و عقیده به خالق: ملاحظات ...
  • مکارم شیرازی، ناصر؛ تفسیر نمونه؛ چ۱، تهران: دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ ...
  • مودب، سیدرضا؛ مبانی تفسیر قرآن؛ قم: انتشارات دانشگاه قم، ۱۳۸۶ ...
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن؛ القوانین المحکمه فی الاصول؛ ۴ج، ...
  • میرسپاه، علی اکبر؛ «نقش فلسفه در تولید علوم انسانی»،مبانی فلسفی ...
  • وایدنر، ریچارد و رابرت سلز؛ مبانی فیزیک نوین؛ چ۴، تهران: ...
  • هات، جان اف؛ علم و دین از تعارض تا گفت ...
  • Adler, Mortimer J. and Wolff, Peter; The Great Ideas Program: ...
  • Grant, Edward; AHistory of Natural Philosophy From the Ancient World ...
  • Harman, Graham; Bells and Whistles: More Speculative Realism; Winchester, UK: ...
  • Heller, Michael; Philosophyin Science:An Historical Introduction; Heidelberg: Springer, ۲۰۱۱ ...
  • Hornby, Albert S. and Wehmeier, Sally; Oxford Advanced Learner's Dictionary ...
  • Merriam-Webster; Merriam-Webster's Collegiate Dictionary; ۱۱th ed., springfield: Merriam-Webster Inc, ۲۰۰۴ ...
  • Morris, William ; The American Heritage Dictionary ofthe English Language; ...
  • Walter, Elizabeth and Woodford, Kate; Cambridge AdvancedLearner's Dictionary; ۲nd ed., Cambridge: ...
  • Wolff, Anita; Britannica Concise Encyclopedia; Encyclopaedia Britannica Inc, ۲۰۰۸ ...
  • Zack, Naomi; The Handy Philosophy Answer Book; Detroit: Visible Ink ...
  • نمایش کامل مراجع