تاثیر فرهنگ بر ادبیات و برخی دلالت های معرفت شناختی آن

دو مقوله «فرهنگ» و «ادبیات» از مهمترین عناصر نرم افزاری حیات آدمی اند و مبحث مناسبات و تعاملات آن دو از  مباحث اساسی «فلسفه فرهنگ» از سویی و «فلسفه ادبیات» از سوی دیگر است. مسئله این نوشتار بررسی چگونگی تاثیر فرهنگ بر ادبیات و برخی دلالت های معرفت شناختی آن از رهگذر کاربست روش مطالعه عقلی و فلسفی است. این مقاله ادعا دارد با فرض اختیار یک تلقی از تلقی های متعدد این دو مفهوم، تاثیرگذاری فرهنگ بر ادبیات در چارچوب علل اربعه وجود شی‎ء قابل بررسی است. اتخاذ این روش آشکار می کند در عین استقلال مفهومی فرهنگ و ادبیات، فرهنگ بر علل وجودی و ماهوی ادبیات تاثیر مستقیم می گذارد و نتیجه آنکه هر فرهنگی ادبیات متناسب خود را می پروراند؛ هرچند این پرورده که از عناصر فرهنگ تغذیه کرده، باعث بالندگی و تقویت و تحکیم آن فرهنگ شود. در این میان «بینش»، «گرایش»، «منش» و «کنش» به عنوان موضوع ادبیات از سویی و مولفه های فرهنگ از دیگرسو مهم ترین نقطه تلاقی این دو عنصر است و این تاثیر دارای دلالت های معرفت شناختی قابل توجهی است.

کلیدواژه ها:

فلسفه ادبیات ، نسبت ادبیات و فرهنگ ، معرفت شناسی ادبیات ، معرفت شناسی فرهنگ ، جامعه شناسی ادبیات