بررسی تقریر نوین سوئینبرن از برهان دکارت بر اصالت نفس و بازسازی آن براساس برهان «انسان معلق در فضا»ی ابن سینا

برهان دکارت بر اثبات اصالت نفس (به تقریر سوئینبرن) چنین است: ۱) من جوهری هستم که می اندیشد. ۲) این قابل تصور است که «من می اندیشم و بدنی ندارم». ۳) این قابل تصور نیست که «من می اندیشم ولی وجود ندارم». نتیجه: من نفس ام، یعنی جوهری که ذات آن اندیشیدن است.از آنجا که این استدلال تنها اثبات می کند که نفس شرط کافی برای وجود داشتن من است و نه شرط لازم، سوئینبرن تقریری نوین به این شرح از این استدلال ارائه می دهد که به باور او شرط لازم بودن وجود نفس را نیز ثابت می کند: ۱) من جوهری هستم که می اندیشد. ۲) این قابل تصور است که «درحالی که من می اندیشم، بدنم ناگهان نابود می شود». ۳) این قابل تصور نیست که «من می اندیشم ولی وجود ندارم». ۴) غیرقابل تصور است که جوهری بتواند همه اجزای خود را با هم از دست بدهد و در عین حال همچنان وجود داشته باشد. نتیجه: من جوهری هستم که برای وجود داشتن آن، داشتن نفس هم لازم است و هم کافی.این استدلال با اشکال ها و ابهام هایی مواجه است، لذا با الهام از آنچه ابن سینا درباه «انسان معلق در فضا» گفته، به گونه ای بازسازی شده است که از اشکال های یادشده مصون باشد.

کلیدواژه ها:

نفس ، تجرد نفس ، خودآگاهی ، انسان معلق در فضا ، ابن سینا ، دکارت ، سوئینبرن