بحران گردوخاک و تهدیدات امنیت زیست محیطی در منطقه جنوب غربی ایران

وجود تهدیدات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران از یک سو و قرار داشتن کشور در یک منطقه پرمخاطره زیست محیطی از سوی دیگر، ضرورت توجه به مقوله امنیت زیست محیطی و جنبه های مرتبط با آن را برجسته ساخته است. ازاین رو، هدف مطالعه حاضر انجام یک ارزیابی مناسب از بحران گردوخاک به منزله یک تهدید محیطی-امنیتی و شناسایی مناطق آسیب پذیر از آن می باشد. تحقیق حاضر یک تحقیق کاربردی با روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق شامل دو استان ایلام و خوزستان در جنوب غربی ایران و نمونه نیز شامل شهرستان های این دو استان بوده است. در تحقیق حاضر ابتدا الگوهای مکانی و زمانی طوفان گردوخاک در بلندمدت با استفاده از داده های ماهواره مادیس شناسایی شده و سپس با استفاده از تکنیک چندمعیاره ویکور به ارزیابی و سطح بندی آسیب پذیری زیست محیطی پرداخته شده است. یافته ها نشان داده است که شدت و فراوانی گردوخاک در خوزستان اغلب بیشتر از ایلام بوده است. بعلاوه، از نظر شاخص های اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی، نهادی، زیرساختی و محیطی، شهرستان های دهلران، مهران و آبادان به عنوان آسیب پذیرترین نواحی شناخته شده اند و در مقابل، بهبهان، اهواز و دزفول آسیب پذیری نسبتا کمتری را دارا بوده اند. نتایج تحقیق بر اهمیت توجه به پدافند غیرعامل زیستی و اقدامات راهبردی در زمینه مقابله با بحران گردوخاک تاکید نموده است.

کلیدواژه ها:

بحران گردوخاک ، خطرپذیری ، امنیت زیست محیطی ، سنجش از دور ، ایران