ارزیابی تاثیر تاریخ کشت، فاصله ردیف و تراکم بذر بر عملکرد و ویژگی های زراعی و فنولوژیک ماشک گل سفید (Vicia pannonica) در شرایط دیم

به منظور معرفی مناسبترین تاریخ کشت (پاییزه، انتظاری و بهاره)، بهترین فاصله ردیف (۲۵ و ۳۰ سانتیمتر) و مناسبترین تراکم بذر (۱۰۰، ۱۵۰،۲۰۰،۲۵۰ و ۳۰۰ در مترمربع) ماشک گل سفید (Vicia pannonica) در شرایط دیم، آزمایشی در قالب اسپلیت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در دو سال زراعی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ و ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در ایستگاه تحقیقات دیم سرارود اجرا شد. تجزیه واریانس نشان داد که فاصله ردیف کاشت، تاثیر معنیداری بر ارتفاع بوته، روز تا رسیدگی، عملکرد علوفه تر و خشک داشت و فاصله ردیف ۳۰ سانتیمتر نسبت به فاصله ۲۵ سانتیمتر بهتر بود. تاریخ کاشت نیز به طور معنیداری تمامی صفات مورد مطالعه را تحت تاثیر قرار داد. تاریخ کاشت پاییزه دارای عملکرد علوفه تر و خشک، عملکرد دانه و زیست توده، ارتفاع، وزن ۱۰۰ دانه و طول دوره رسیدگی بیشتری بود. تراکم بوته در مترمربع نیز صفات مورد بررسی را به طور معنیداری در هر دو سال آزمایش تحت تاثیر قرار داد. با توجه به معنیدار شدن اثرات متقابل در بسیاری از صفات، مقایسه میانگین تراکمهای مختلف براساس تاریخهای کاشت انجام شد. مقایسه میانگین دو سال آزمایش با در نظر گرفتن تصادفی بودن اثر سال نشان داد که در تاریخ کشت پاییزه، تراکم ۲۵۰ بوته در مترمربع به دلیل داشتن مقدار علوفه تر و ماده خشک بالاتر، و عملکرد بیولوژیک، وزن ۱۰۰ دانه و ارتفاع بیشتر نسبت به سایر تراکمهای کشت ترجیح داده میشود. تراکمهای ۱۰۰ و ۳۰۰ بوته در مترمربع نیز دارای حداقل این صفات بودند و به عنوان تراکمهای نامناسب برای کشت پاییزه معرفی میشوند. در تاریخ کشت انتظاری و بهاره نیز تراکمهای ۱۵۰ تا ۲۵۰ بوته در مترمربع به دلیل داشتن صفات عملکردی بالاتر و دوره رسیدگی کوتاهتر نسبت به تراکمهای ۱۰۰ و ۳۰۰ توجیه بیشتری دارند. براساس نتایج به دست آمده میتوان تاریخ کاشت پاییزه، فاصله کشت ۳۰ سانتی­متر و تراکم ۲۰۰ تا ۲۵۰ بوته در مترمربع را برای تولید علوفه و تراکم ۱۵۰ تا ۲۵۰ بوته در مترمربع را برای تولید دانه به منظور کشت دیم ماشک گل سفید در مناطق سرد و نیمه سرد توصیه کرد.

کلیدواژه ها:

دیم کاری ، کشت پاییزه ، لگوم علوفهای