تاثیر پوشش های درختی و درختچه ای بر ویژگی های خاک منطقه رودبار گیلان

پوشش های گیاهی به عنوان عوامل کلیدی در اکوسیستم ها، اثرات قابل توجهی بر ویژگی های خاک دارند. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های مختلف لایه آلی و بخش معدنی خاک در اراضی دارای پوشش درختی با غالبیت اوری، پوشش درختچه ای ولیک، زرشک، آمیخته ولیک و زرشک در شهرستان رودبار استان گیلان انجام شد. بدین منظور در هر یک از رویشگاه های مورد مطالعه ۱۰ نمونه لایه آلی (لاشه ریزه) و ۱۰ نمونه خاک از عمق۱۰-۰ سانتی متری جهت تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه انتقال داده شد. یک بخش از نمونه های خاک جهت انجام آزمایش های فیزیکی و شیمیایی، پس از هوا خشک شدن از الک ۲ میلی متری عبور داده شده و بخش دوم نمونه ها برای انجام آزمایش های زیستی تا زمان آزمایش در دمای ۴ درجه سانتی گراد نگهداری شد. طبق نتایج پژوهش حاضر بیشترین مقادیر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم لایه آلی در پوشش درختی اوری و کمترین مقدار این ویژگی ها در پوشش درختچه ای زرشک مشاهده شد. همچنین بیشترین مقدار پایداری خاکدانه ها، خاکدانه درشت، بیشترین مقادیر pH و ویژگی های حاصل خیزی خاک در پوشش درختی اوری مشاهده شد. بیشترین و کمترین میزان معدنی شدن کربن و نیتروژن به ترتیب به پوشش درختی اوری و پوشش درختچه ای زرشک تعلق داشت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که حضور پوشش های درختی، اثرات مثبتی بر ویژگی های خاک دارد. این پوشش ها با بهبود ساختار فیزیکی، افزایش مواد آلی و فعالیت های میکروبی کیفیت خاک را به طور چشمگیری افزایش می دهند. در همین راستا پیشنهاد می شود برای احیاء اراضی تخریب یافته با شرایط اکولوژی مشابه از پوشش درختی (اوری) استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

حاصل خیزی خاک ، فعالیت آنزیمی ، معدنی شدن کربن و نیتروژن ، ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک