بررسی پدیده فرونشست دشت کرات با استفاده از مدل ریاضی MODFLOW و بر مبنای توسعه بسته عددی GMS

در این مطالعه، فرونشست دشت کرات با استفاده از مدل سازی عددی به کمک نرم افزار GMS  و کد MODFLOW  شبیه سازی شده است. واسنجی مدل بر اساس تحلیل تصاویر ماهواره ای راداری فرونشست آبخوان، در یک دوره هشت  ساله انجام شده است. مقادیر خطای حداقل مربعات میانگین خطا (RMSE) در حالت واسنجی حدود ۸۰ سانتی متر بود که نشان دهنده دقت مناسب مدل است. بررسی بیلان مدل سازی و همچنین بیلان موجود در گزارشات موجود قبلی، نشان دهنده ی اختلاف کمتر از ۲۰ درصدی نتایج می باشد که در مدل سازی آب زیرزمینی مقدار قابل قبولی می باشد. نتایج آنالیز حساسیت نیز نشان می دهد آبخوان کرات بیشترین حساسیت را به ترتیب به تغذیه سطحی و مقادیر هدایت هیدرولیکی دارد. در ادامه توسط بسته Interbed در GMS فرونشست آبخوان مدل سازی گردید که در آن نتایج شبیه سازی همچنین با تصاویر ماهواره ای محاسبه فرونشست کنترل گردید. نتایج به دست آمده از روش تداخل سنجی  راداری از سال ۱۳۸۵ تا سال ۱۳۸۹ نشان دهنده یک پهنه فرونشستی به مساحت ۲۰ کیلومتر مربع با بیشینه نرخ فرونشست ۴۸ میلی متر در سال می باشد. آب زیرزمینی دشت کرات در بازه ۲۰ ساله دارای روندی نزولی بوده و سطح آبخوان از سال ۱۳۷۰ تا سال ۱۳۹۰ حدودا ۳۵ متر، به طور متوسط سالانه ۱۷۵ سانتی متر، افت نموده است. نتایج مدل سازی نشان داد که قسمت های جنوبی آبخوان بیشترین مکان هایی هست که مستعد فرونشست زمین است. در این مکان ها همچنین بیشترین تعداد چاه های کشاورزی نیز مشاهده می شود. مقایسه نتایج حاصل از فرونشست به دست آمده از تصاویر ماهواره ای و همچنین مدل سازی عددی نشان داد که بسته  Interbed قادر به شبیه سازی فرونشست زمین به شرط وجود داده های اساسی آبخوان است.

کلیدواژه ها:

land subsidence ، groundwater model ، Karat plain aquifer ، MODFLOW ، فرونشست زمین ، مدل آب زیرزمینی ، آبخوان دشت کرات ، MODFLOW