بررسی تحلیلی تجلی عشق در غزلیات فارسی

این پژوهش با هدف تحلیل جامع ابعاد و جلوه های عشق در غزلیات شاعران برجسته فارسی و آشکارسازی ارتباط میان عناصر زبانی، سبکی و معنایی عشق با فضای فرهنگی-معرفتی جامعه ایرانی انجام شد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای فراتحلیلی، منابع علمی و معتبر مربوط به سه شاعر مولانا، سعدی و حافظ و مجموعه ای از مقالات علمی و پژوهشی را مورد بررسی قرار داد. نتایج به دست آمده نشان داد که عشق در غزلیات فارسی واجد ابعاد چندلایه است و به صورت پیوسته میان حوزه های زمینی و عرفانی در نوسان بوده است؛ همچنین، شاعران با به کارگیری نمادها و استعاره هایی چون آتش، نور، پرنده و آب، تجربه زیسته و مفهوم متعالی عشق را به مخاطب منتقل نموده اند. تفاوت در رویکرد و زبان هر شاعر، لایه های ادراکی و معنایی واژه عشق را گسترش داده و بستری برای بازآفرینی هویت فردی و جمعی خلق کرده است. نتیجه گیری پژوهش حکایت از آن دارد که عشق در غزلیات فارسی نه تنها مضمونی ادبی، بلکه عامل بنیادین در شکل دهی معرفت و فرهنگ ایرانی-اسلامی، ارتقای مهارت های اجتماعی و اخلاقی، و الهام بخشی برای بازسازی مفهومی و رفتاری جامعه معاصر است.

کلیدواژه ها:

غزلیات فارسی ، عشق عرفانی ، نمادپردازی ، تحلیل محتوای کیفی