حد آستانه تحمل شوری و شیب کاهش عملکرد شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) در مراحل مختلف رشد
محل انتشار: نشریه پژوهش های خاک، دوره: 39، شماره: 1
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 211
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_AREO-39-1_003
تاریخ نمایه سازی: 9 مرداد 1404
چکیده مقاله:
روند رو به افزایش شوری منابع آب و خاک، شناخت گیاهان دارویی متحمل به شوری برای بهره برداری از منابع آب و خاک شور حائز اهمیت ساخته است. این تحقیق، به منظور ارزیابی تحمل به شوری گیاه دارویی شنبلیله و تغییرات حد آستانه تحمل به شوری آن در مراحل مختلف رشد (جوانه زنی، سبز شدن، رشد رویشی، رشد زایشی) در قالب چهار آزمایش جداگانه انجام گرفت. در آزمایشگاه تحمل به شوری شنبلیله در مرحله جوانه زنی با ده سطح شوری (dS/m ۲۷، ۲۴، ۲۱، ۱۸، ۱۵، ۱۲، ۹، ۶، ۳، شاهد) مورد مطالعه قرار گرفت. در گلخانه تحمل به شوری شنبلیله در مرحله سبز شدن با هفت سطح شوری (dS/m ۱۸، ۱۵، ۱۲، ۹، ۶، ۳، ۵/۰) و در مراحل رشد رویشی و زایشی نیز با هفت سطح شوری (dS/m ۱۲، ۱۰، ۸، ۶، ۴، ۲، ۵/۰) بررسی شد. آزمایش در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. در این تحقیق، از مدل های تجربی (خطی، سیگموئیدی، نمایی و چند جزئی) استفاده شد. نتایج نشان داد که تحمل به شوری شنبلیله در مراحل مختلف رشد متفاوت است بطوری که شنبلیله در مرحله جوانه زنی بیشترین میزان تحمل را به شوری دارا می باشد. در مرحله جوانه زنی حد آستانه تحمل به شوری dS/m ۳۲/۲۰ و شیب کاهش جوانه زنی ۳۷/۱۰ درصد برای توده اصفهانی بدست آمد؛ لیکن، این تحمل در مراحل بعدی رشد و نمو به تدریج کمتر می شود؛ به طوری که شنبلیله در مرحله سبزشدن نسبت به جوانه زنی تحمل به شوری پایین تری از خود نشان داد (حد آستانه dS/m ۹/۴ با شیب کاهش ۲۵/۷ درصد). در مرحله رشد رویشی تحمل به شوری شنبلیله کمتر شده به طوری که حد آستانه تحمل به شوری آن در این مرحله dS/m ۲۸/۱ همراه با شیب کاهش عملکرد ۹/۴ درصد بود. شنبلیله در مرحله رسیدگی دانه کمترین تحمل را به شوری نشان داد. در مرحله رسیدگی دانه حد آستانه تحمل به شوری شنبلیله dS/m ۳۰/۱ با شیب کاهش عملکرد ۶۴/۸ درصد همراه بود. مطابق مدل های غیرخطی مقادیر متناظر شوری که در آن عملکرد به اندازه ۵۰ درصد کاهش می یابد (EC۵۰) برای توده اصفهانی شنبلیله در مراحل جوانه زنی، سبزشدن، رشد رویشی و رسیدگی دانه به ترتیب dS/m ۸۱/۲۵، ۴۷/۱۱، ۶۷/۱۱، ۵۱/۶ به دست آمد. بنابراین، در مناطقی که دسترسی به منابع آب با کیفیت متفاوت وجود دارد می توان از آنها برای آبیاری شنبلیله در مراحل اولیه رشد از آب شور و به تدریج در مراحل بعدی رشد از آب های با کیفیت بالاتر اسفاده کرد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محمد حسین بناکار
مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران
حمزه امیری
گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
غلامحسن رنجبر
بخش زراعت و باغبانی، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران
محمد جواد بابایی زارچ
بخش زراعت و باغبانی، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
