شناسایی جبهه های دانش با بهره گیری از اسناد و گزارش های بین المللی

هدف پژوهش حاضر شناسایی جبهه های دانش نوظهور از طریق تحلیل اسناد و گزارش های راهبردی بین المللی در حوزه علم، فناوری و نوآوری بود. این مقاله یک مطالعه مروری روایی با رویکرد تحلیل توصیفی است که به بررسی محتوای گزارش های منتشرشده توسط نهادهای بین المللی از جمله Clarivate، McKinsey، WHO، WEF و NATO می پردازد. داده ها از ۵ منبع بین المللی معتبر استخراج شده اند و با استفاده از روش تحلیل تطبیقی کیفی و طبقه بندی موضوعی مورد بررسی قرار گرفته اند. برای ساختاردهی یافته ها از رویکرد تلفیقی بهره گرفته شد که عناصر هم پوشان در جبهه های دانش را در حوزه های مختلف شناسایی و دسته بندی می کند. بررسی گزارش ها نشان داد که علی رغم تفاوت های نهادی و هدف گذاری، هم گرایی قابل توجهی در شناسایی خوشه های دانشی وجود دارد. حوزه هایی همچون هوش مصنوعی، سلامت دیجیتال، انرژی پایدار، کشاورزی هوشمند و کلان داده ها به عنوان جبهه های دانشی مشترک در اغلب اسناد مطرح شده اند. همچنین رویکردهای مختلفی از تحلیل هم استنادی و شاخص های علم سنجی گرفته تا نظرسنجی نخبگان و تحلیل سیاستی برای شناسایی این جبهه ها به کار رفته است. تفاوت هایی در تمرکز مفهومی بین «جبهه پژوهشی»، «روند فناوری» و «اولویت راهبردی» نیز مشخص شد. نتایج این مطالعه می تواند مبنایی برای طراحی یک چارچوب بومی جهت رصد و طبقه بندی جبهه های دانش در سطح ملی باشد. پیشنهاد شده است که یک سامانه ترکیبی شامل داده های کمی و تحلیل های کیفی برای هدایت سیاست های علم و فناوری توسعه یابد تا همسو با تحولات جهانی، اولویت های داخلی نیز پوشش داده شوند. هدف پژوهش حاضر شناسایی جبهه های دانش نوظهور از طریق تحلیل اسناد و گزارش های راهبردی بین المللی در حوزه علم، فناوری و نوآوری بود. این مقاله یک مطالعه مروری روایی با رویکرد تحلیل توصیفی است که به بررسی محتوای گزارش های منتشرشده توسط نهادهای بین المللی از جمله Clarivate، McKinsey، WHO، WEF و NATO می پردازد. داده ها از ۵ منبع بین المللی معتبر استخراج شده اند و با استفاده از روش تحلیل تطبیقی کیفی و طبقه بندی موضوعی مورد بررسی قرار گرفته اند. برای ساختاردهی یافته ها از رویکرد تلفیقی بهره گرفته شد که عناصر هم پوشان در جبهه های دانش را در حوزه های مختلف شناسایی و دسته بندی می کند. بررسی گزارش ها نشان داد که علی رغم تفاوت های نهادی و هدف گذاری، هم گرایی قابل توجهی در شناسایی خوشه های دانشی وجود دارد. حوزه هایی همچون هوش مصنوعی، سلامت دیجیتال، انرژی پایدار، کشاورزی هوشمند و کلان داده ها به عنوان جبهه های دانشی مشترک در اغلب اسناد مطرح شده اند. همچنین رویکردهای مختلفی از تحلیل هم استنادی و شاخص های علم سنجی گرفته تا نظرسنجی نخبگان و تحلیل سیاستی برای شناسایی این جبهه ها به کار رفته است. تفاوت هایی در تمرکز مفهومی بین «جبهه پژوهشی»، «روند فناوری» و «اولویت راهبردی» نیز مشخص شد. نتایج این مطالعه می تواند مبنایی برای طراحی یک چارچوب بومی جهت رصد و طبقه بندی جبهه های دانش در سطح ملی باشد. پیشنهاد شده است که یک سامانه ترکیبی شامل داده های کمی و تحلیل های کیفی برای هدایت سیاست های علم و فناوری توسعه یابد تا همسو با تحولات جهانی، اولویت های داخلی نیز پوشش داده شوند.

کلیدواژه ها:

جبهه های دانش ، فناوری نوظهور ، روندهای علم و فناوری ، اسناد بین المللی ، تحلیل تطبیقی ، اولویت های پژوهشی