عوامل موثر بر گسترش زبان فارسی در عراق از برآمدن صفویه تا پایان دوران پهلوی

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 136

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SJSCI-6-22_003

تاریخ نمایه سازی: 5 مرداد 1404

چکیده مقاله:

زبان فارسی از گذشته دور با جامعه و فرهنگ مردم عراق ارتباط درهم تنیده ای داشته است. این روابط از دوران حکمرانی صفویه بصورت فزاینده ای تعاملات فرهنگی و اجتماعی دو جامعه ایران و عراق را تحت تاثیر قرار داد و از این دوران به بعد جلوه های حضور زبان فارسی در نقاط مختلف سرزمین عراق نمودی روشن تر یافت. مسئله ای که پژوهش حاضر در پی یافتن پاسخ آن است، فهم عوامل موثر بر گسترش زبان فارسی در جامعه عراق از برآمدن صفویه تا پایان دوران پهلوی است. نتایج حاصل از این پژوهش که بر مبنای مطالعه کتابخانه ای و با روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفت، حاکی از آن است که از ابتدای سلطنت صفویه و رسمی شدن مذهب تشیع در ایران و متاثر از آن تعامل گسترده و حضور روزافزون ایرانیان در جامعه عراق، زبان فارسی از جهات گوناگون در این سرزمین بسط یافته و از طریق به کارگیری در فرهنگ، مذهب، سیاست و اقتصاد این کشور گسترش یافته است. در عین حال، جمعیت فراوان ایرانی که بویژه در شهرهای مذهبی عراق ساکن شده بودند و در دوران پس از صفویه نیز بر شمار آنان افزوده می شد، کنشگرانی مهم در عرصه فرهنگ این کشور بودند و این امر عاملی مهم در گسترش روزافرون زبان و ادب فارسی در سرزمین عراق بود.

نویسندگان

سجاد مرادی

دانشجوی دکتری گروه تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

مجتبی گراوند

دانشیار گروه تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

سید علاءالدین شاهرخی

استاد گروه تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

داریوش نظری

دانشیار گروه تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ادموندز، سیسیل (۱۳۶۷ش ). کردها، ترک ها و عرب ها، ...
  • اصفهانی، ابو طالب بن محمد(۲۰۰۷م). رحله ابی طالب خان الی ...
  • الحسنی، سید عبدالرزاق(۱۳۷۶ق). تاریخ صحافه فی العراق، بغداد، مطبعه الزهرا ...
  • الشرقی، طالب علی(۲۰۰۶ م). النجف الاشرف؛ عاداتها وتقالیدها، نجف، موسسه ...
  • الوردی، علی(۱۳۹۱ش). تاریخ عراق: دیدگاه های اجتماعی از تاریخ عراق ...
  • الهر، مجید(۱۹۶۵م). مشهدالحسین و بیوتات کربلاء، کربلا، مطبعه اهل البیت، ...
  • بالبی، کاسپارو(۱۴۲۹ق). رحله الایطالی کاسبارو بالبی، تعریب بطرس حداد، بیروت، ...
  • بایگانی اسناد وزارت امور خارجه(۱۳۳۰ش). پرونده شماره ۲۱، پوشه ۲۰، ...
  • بایگانی اسناد وزارت امور خارجه(۱۳۲۱ ش). پرونده شماره ۲۰، پوشه ...
  • بایگانی اسناد وزارت امور خارجه(۱۳۲۱ ش). پرونده شماره ۲۰، پوشه ...
  • بایگانی اسناد وزارت امور خارجه(۱۳۲۱ ش). پرونده شماره ۲۰، پوشه ...
  • بایگانی اسناد وزارت امور خارجه(۱۳۳۱ ش). پرونده شماره ۱۶، پوشه ...
  • پیراسته، مهدی(بی تا). تاریخچه فرهنگ ایران در کشور عراق از ...
  • پهلوان، چنگیز(آذر و دی۱۳۷۶). «تحرکات جمعیتی در منطقه: رویکردی فرهنگی ...
  • تاورنیه، ژان باتیست(۱۴۲۷ه). رحله الفرنسی تافرنییه الی العراق، تعریب کورکیس ...
  • دلاواله، پیترو(۱۴۲۷ق). رحله دیلاوالیه الی العراق، تعریب: بطرس حداد، بیروت، ...
  • دوری، عبدالعزیز(۱۳۷۵ش). بغداد، چند مقاله در تاریخ و جغرافیای تاریخی، ...
  • دهنوی، نظامعلی(تابستان ۱۳۸۳). «روابط سیاسی ایران و عراق در عصر ...
  • راوولف، لیونهارت(۲۰۰۸م). رحله الهولندی الدکتور لیونهارت راوولف: الی طرابلس، دمشق، ...
  • ریاحی، محمد امین( ۱۳۶۹ش). زبان و ادب فارسی در قلمرد ...
  • سبحانی، جعفر(۱۴۱۸ ق). موسوعه طبقات الفقهاء، قم، موسسه الامام الصادق، ...
  • سهم علمای مجاور شرقی در حیات فرهنگی و اجتماعی مکه (سده های ششم تا نهم هجری) [مقاله ژورنالی]
  • شیبی، کامل مصطفی(۱۳۸۶ق). الفکر الشیعی و النزعات الصوفیه حتی مطلع ...
  • حائری، عبدالهادی(۱۳۶۴ش). تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان ...
  • صفا، ذبیح الله(۱۴۰۱ش). تاریخ ادبیات در ایران، تهران، فردوس ...
  • بررسی مصادیق فرهنگ ایرانی در شعر عربی [مقاله ژورنالی]
  • طاووسی، سید خلیل(زمستان۱۳۹۰). «سفرنامه عتبات خان افغان»، پیام بهارستان، ش۱۴، ...
  • طباطبایی، محیط(۱۳۶۶ش). تاریخ تحلیلی مطبوعات ایران، تهران، بعثت ...
  • فاضل البراک(۱۹۸۴م). المدارس الیهودیه و الایرانیه فی العراق، بغداد، دارالرشید ...
  • بررسی عملکرد مدارس ایرانیان مقیم عراق در دوره پهلوی اول [مقاله ژورنالی]
  • عفاص، بهنام فضیل(۱۹۸۵م). تاریخ الطباعه والمطبوعات العراقیه، بغداد، شرکه مطبعه ...
  • عین السلطنه، قهرمان میرزا(۱۳۷۹ش). روزنامه خاطرات، به کوشش ایرج افشار ...
  • کوهستانی نژاد، مسعود(۱۳۸۴ش). چالش ها و تعاملات ایران و عراق، ...
  • لباف، زهیر(۲۵۵۳=۱۳۵۵ش). عراق و روابط آن با ایران، تهران، اعلمی ...
  • محمدعلی، عبدالرحیم(فروردین۱۳۸۹). تاریخچه مطبوعات نجف، ترجمه محمدمهدی رضایی، نشریه فرهنگ ...
  • ناصرالدین شاه قاجار(۱۳۷۲ش). شهریار جاده ها: سفرنامه ناصرالدین شاه به ...
  • ظریف الاعظمی، علی(۲۰۱۷م). تاریخ الدول الفارسیه فی العراق، یورک هاوس ...
  • مشکوه کرمانی، احمد(۱۳۹۳ش). تاریخچه دبستان دولتی ایرانیان کربلا، مصحح: علی ...
  • مددی، سید احمد(زمستان ۱۳۸۲). مصاحبه، مجله پژوهش و حوزه، ش ...
  • محمد میرزا قاجار(۱۳۶۴ش). سفرنامه سیف الدوله معروف به سفرنامه مکه، ...
  • مطر، سلیم(۲۰۰۹ م). موسوعه اللغات العراقیه، بغداد، مرکز الدراسات الامه ...
  • «میرفان، صابرینا» و «گلیف، روبرت» و«شاتلار، خیرالدین»(۲۰۱۶م). النجف تاریخ وتطور ...
  • Léon Eugène Aubin Coullard, (۱۹۰۸). La Perse d'aujourd'hui (Iran, Mésopotamie), ...
  • نمایش کامل مراجع