بررسی نقش شرایط اقلیمی سرد و میزان بارندگی در توزیع مکانی سوسک شاخکبلند سارتا (Aeolesthes sarta solsky) در استان خراسان رضوی

تغییر اقلیم به عنوان یکی از چالشهای عمده قرن بیست و یکم، اثرات گسترده ای بر محیط زیست و اکوسیستم ها بر جای گذاشته است. افزایش گازهای گلخانه ای ناشی از فعالیت های انسانی، موجب تغییرات چشمگیر در الگوهای آب و هوایی شده و زندگی انسان ها و گونه های زیستی به ویژه حشرات را تحت تاثیر قرار داده است. سوسک شاخکبلند سارتا (Aeolesthes sarta Solsky) به عنوان یکی از آفات مهم چوب خوار در ایران، از جمله گونه هایی است که پراکنش آن با تغییرات اقلیمی ارتباط دارد. هدف این مطالعه بررسی اثرات تغییر اقلیم بر گسترش و فعالیت این گونه است. تغییرات اقلیمی می تواند بر جمعیت حشرات، زمان بندی مراحل زندگی، تعداد نسل ها، سطح فعالیت و تعامل آن ها با دشمنان طبیعی تاثیر بگذارد. هر گونه حشره نسبت به تغییرات دمایی واکنش متفاوتی نشان می دهد و شناسایی این واکنش ها در مدیریت بهینه آفات اهمیت زیادی دارد. در منطقه مورد بررسی، نتایج حاکی از آن است که از دهه ۱۹۸۱ میلادی، تعداد روزهای یخبندان معمولی و شدید کاهش یافته و در سال ۲۰۲۲ به حداقل رسیده است. همچنین، دوره های سرمای ممتد شش ماهه نیز با کاهش قابل توجهی روبه رو بوده اند. از سوی دیگر، میزان بارش سالانه که ذاتا در مناطق خشک نوسان دارد، طی دو دهه اخیر روندی کاهشی داشته و به کمتر از ۲۰۰ میلیمتر در سال رسیده است. این تحولات گویای افزایش دما و خشک تر شدن اقلیم منطقه است که می تواند شرایط زیستی مساعد تری برای گسترش پراکنش سوسک فراهم کند.

کلیدواژه ها:

سوسک شاخکبلند سارتا ، تغییرات اقلیمی ، آفات چوب خوار ، استان خراسان رضوی