پایش جوامع زیستی فیتو پلانکتونی موثر در توسعه آبزی پروری، دریاچه سد صومعه علیا در استان آذربایجان شرقی

دریاچه ها و مخازن آبهای سطحی، به عنوان مهمترین منابع آب شیرین به شمار می آیند. این اکوسیستم ها، با اهداف مختلفی مورد استفاده قرار گرفته و زیستگاه مهمی را برای ارگانسیم های آبزی، خصوصا پلانکتون ها و آبزیان ایجاد می کنند. در این راستا، مطالعه حاضر به منظور بررسی جوامع زیستی فیتوپلانکتونی، دریاچه سد صومعه علیا در شهرستان میانه واقع در استان آذربایجان شرقی به اجرا درآمد. نمونه برداری به صورت فصلی و در طی سال های، ۱۳۸۹-۱۳۹۰ انجام شد. با توجه به شکل، وسعت، عمق و موقعیت دریاچه) منطقه ورودی، پهنه آبی و نزدیک تاج سد) ۵ ایستگاه مطالعاتی تعیین گردید، سپس نمونه-های آبی در فرمالین ۴ درصد تثبیت و به منظور بررسی های بیشتر به آزمایشگاه منتقل شدند. محاسبه تراکم جعمیتی و شناسایی فیتوپلانکتونی براساس کلیدهای شناسایی معتبر صورت گرفت. در بررسی جوامع فیتوپلانکتونی۳۸ جنس متعلق به ۵ شاخه که شامل Chlorophyta (۱۵جنس)، Bacillariophyta (۱۲جنس)، Cyanobacteria (۵ جنس)، Euglenozoa (۴جنس) و Myzozoa (۲جنس) شناسایی گردید. بیشترین تنوع مربوط به شاخه Chlorophyta و بالاترین فراوانی مربوط به شاخه Cyanobacteria با میانگین تراکم ۶۸۵۱۷۲ عدد در لیتر و فراوانی ۴۶ درصد و شاخه Myzozoa با میانگین تراکم ۴۵۷۱۴ عدد در لیتر و فراوانی ۳ درصد به ترتیب بیشترین و کمترین تراکم و فراوانی سالیانه فیتوپلانکتونی را به خود اختصاص دادند. نتایج آزمون واریانس چند عامله تفاوت معنی دار بین اثرات متقابل دو عامله گروه-های فیتو پلانکتونی و فصول را از خود نشان نمی دهد (P>۰.۰۵) و اثرات متقابل گروه های فیتوپلانکتونی و ایستگاه قابل مشاهد نمی باشد (P>۰.۰۵). همچنین اثرات متقابل بین گروه های فیتوپلانکتونی ایستگاه و فصول وجود ندارد (P>۰.۰۵). دریاچه سد صومعه علیا بر اساس شاخص تغذیه گرایی در گروه دریاچه های مزوتروف قرار می گیرد. پایین بودن پتانسیل تولیدات فیتوپلانکتونی دریاچه سد صومعه علیا می تواند بدلیل تازه تاسیس بودن دریاچه و کاهش مواد مغذی می باشد.

کلیدواژه ها:

فیتوپلانکتون ، تراکم ، تنوع ، دریاچه صد صومعه علیا ، استان آذربایجان شرقی.