ترازگری آمادگی فناوری- بازار نرم افزارهای منتخب مبتنی بر گوشی های هوشمند در حوزه ترویج و آموزش کشاورزی

ضرورت دستیابی به امنیت غذایی، الگوهای پایدار کشاورزی و توسعه کشاورزی هوشمند، موجب تقویت مطالعات فناوری با نگاهی جامعه شناختی شده است. پیوند عمیق میان راهبردهای توسعه کشاورزی و دگرگونی های فناورانه نشان می دهد که برای پشتیبانی از نوآوری و کارآفرینی، به ابزارها و روش شناسی های نوین ارزیابی فناوری نیاز است. از این رو، این پژوهش کیفی با هدف ارایه ی چارچوب نوآورانه برای ارزیابی نرم افزارهای مبتنی بر گوشی های هوشمند در ترویج و آموزش کشاورزی بر پایه توازن سنجی سطح آمادگی فناوری و بازار انجام شد. ابزار تحقیق، پرسشنامه ای برگرفته از ماتریس نه گانه ی سطح آمادگی فناوری و سطح آمادگی بازار بود که روایی شکلی و محتوایی آن توسط خبرگان دانشگاه در رشته ترویج و آموزش کشاورزی و متخصصان موضوعی مسلط بر ارزیابی فناوری تایید شد. همچنین پایایی ابزار نیز با محاسبه ی ضریب بازیابی گاتمن (CR≥۸۰/۰) در حد مطلوب برآورد شد. با استفاده از ماتریس TRL-MRL عملکرد ۱۶ نرم افزار داخلی ترویج و آموزش کشاورزی با استفاده از نظرسنجی ۱۵ تن از خبرگان مورد ارزیابی قرار گرفت. بر پایه یافته ها، نرم افزارها در چهار گروه اصلی؛ رسانه دانش و ارتباطات کشاورزی؛ آموزش، مشاوره و ارایه نهاده های کشاورزی؛ هوشمندسازی و پایش مزرعه؛ و هوش مصنوعی در شناسایی گیاهان، آفات و بیماری ها قرار گرفتند. این طبقه بندی یک نمای کلی از وضعیت فعلی و قابلیت توسعه نرم افزارهای ترویج و آمورش کشاورزی را ارایه می دهد. همچنین یافته ها نشان دادند که بیشتر این نرم افزارها در مرحله آمادگی بازار هستند، که نشان دهنده قابلیت آن ها برای پذیرش و نفوذ گسترده در جامعه است. ماتریس تطبیقی ارایه شده با رویکرد ساختارمند در زمینه مدیریت فناوری، می تواند به عنوان اهرمی در جهت اجرای راه حل های نوآورانه در برابر چالش های در حال تحول بخش کشاورزی عمل نماید.

کلیدواژه ها:

سطح آمادگی فناوری ، سطح آمادگی بازار ، نرم افزار ، ترویج و آموزش کشاورزی ، ماتریس تطبیقی