بررسی صفات مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی برخی نژادگان های تمشک سیاه (Rubus ulmifolius sub sp. Sanctus) در ارومیه

در سال های اخیر با توجه به عوارض جانبی استفاده از آنتی اکسیدان های سنتزی در فرآوری مواد غذایی، بهره گیری از گیاهان دارویی و ترکیبات موثره ی آن ها به عنوان منابع طبیعی که دارای خاصیت آنتی اکسیدانی هستند، مورد توجه محققین قرار گرفته است. میوه تمشک به دلیل برخورداری از فعالیت آنتی اکسیدانی بالا و انواع فلاونوئیدها و پروآنتوسیانین ها اهمیت زیادی در صنایع غذایی و دارویی دارد. با هدف شناخت و بهره برداری از پتانسیل نژادگان های بومی در برنامه های اصلاحی، تنوع مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی، ۱۰ نژادگان تمشک سیاه جمع آوری شده از منطقه ارومیه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج پژوهش حاضر مشخص کرد که نژادگان های مختلف تمشک سیاه دارای تفاوت معنی داری از لحاظ صفات مورفولوژیک مانند وزن میوه هستند. بررسی ظرفیت آنتی اکسیدانی میوه این نژادگان ها نشان داد که میزان فعالیت آنتی اکسیدانی در بازه ۶۷/۳۴ درصد تا ۸۷/۱۲ درصد متغیر بود. در این مطالعه بیشترین میزان فنل کل برابر با ۱۴۱/۶۱ میلی گرم اسیدگالیک در ۱۰۰ گرم وزن تر در نژادگان G۸ مشاهده شد. تجزیه خوشه ای داده های مورفولوژیک و فیتوشیمیایی نشان داد که نژادگان های مورد بررسی در این تحقیق در سه دسته جداگانه قرار گرفتند که از میان آن ها نژادگان های G۵ و G۸ دارای بیشترین محتوای ویتامین C و کاروتنوئید کل بودند. به طور کلی نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که نژادگان های مختلف تمشک سیاه دارای مقادیر قابل توجهی ظرفیت آنتی اکسیدانی، ترکیبات فنلی و رنگیزه های مختلف هستند که نژادگان G۸ جهت استفاده در صنایع غذایی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

تمشک ، ریزمیوه ، ظرفیت آنتی اکسیدانی ، محتوای فنل