اولویت بندی عملیات آبخیزداری براساس عوامل هیدرولوژیکی در حوزه آبخیز چهل چای

وقوع سیلاب های ادواری موجب اثرات مخرب و تلفات جانی و مالی ناشی از آن در اکثر نقاط کشور در حال افزایش است. در این راستا، شناسایی مناطق مولد سیل در حوزه های آبخیز و اولویت بندی زیرحوزه های آبخیز به منظور اجرای طرح های آبخیزداری به عنوان یک اقدام پیشگیرانه سیلاب از راهکارهای موثر باشد. در این مطالعه، ابتدا با تلفیق  GISو مدل سازی هیدرولوژیکی HEC-HMS میزان مشارکت حوزه های آبخیز در تولید سیل خروجی کل حوزه بر اساس دوره برگشت ۵۰ ساله تعیین شده است. سپس سه زیر حوزه آبخیز منطقه مورد مطالعه به ۱۸ واحد کاری تقسیم شد، با استفاده از مدل SCS و روش تکرار حذف انفرادی زیرحوزه های آبخیز و شاخص ویژه سیلاب، زیرحوزه های آبخیز و واحدهای کاری حوزه آبخیز مورد مطالعه از نظر اجرای عملیات آبخیزداری اولویت بندی شد. یافته ها نشان داد که واحد کاری ۱۰، ۱۴ و ۱۶ با تولید دبی اوج ۹/۶۴۷ متر مکعب بر ثانیه در زیرحوزه آبخیز CH۳، واحد کاری ۷ با تولید دبی اوج ۹/۸۰ مترمکعب برثانیه در زیرحوزه آبخیز CH۲ و واحد کاری ۳ و ۵ با تولید دبی اوج ۷/۶۴ مترمکعب برثانیه در زیرحوزه آبخیز CH۱ به ترتیب با شرایط بحرانی تر و اولویت بالاتری در انجام عملیات کنترلی و حفاظتی قرار دارند. نتایج به دست آمده از این مطالعه، توانایی افزایش دقت و تسریع در انتخاب مکان مناسب و کاهش هزینه ها برای مدیران بخش های اجرایی به همراه خواهد داشت. هم چنین تقویت پوشش گیاهی و به کارگیری روش های سنتی هم چون احداث آب بندان در مناطق بحرانی تر پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

Individual remove of sub-watershed ، Runoff storage ، Special index f ، SCS ، HEC-HMS ، حذف انفرادی ، ذخیره رواناب ، شاخص ویژه f ، SCS ، HEC-HMS