ارزیابی و مقایسه مدل های CMIP۵ و CMIP۶ در برآورد بارش ایران

مدل های اقلیمی ابزارهای اولیه برای پیش نگری تغییرات بارش و ارزیابی اثرات تغییر اقلیم در زمینه های مختلف هستند. هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی قابلیت شبیه سازی مدل های CMIP۶ و CMIP۵ و ارائه توانمندی هر یک از مدل های اقلیمی مورد استفاده در برآورد بارش کشور ایران است. بر این اساس، عملکرد بارش شبیه سازی شده توسط ۳۰ مدل اقلیمی از CMIP۶ و CMIP۵ به همراه همادی چند مدل آن ها برای ایران با توجه به داده های مشاهداتی مورد ارزیابی قرار گرفت. هدف از این پژوهش که مطالعه ای در راستای ارزیابی عملکرد مدل های CMIP۵ و CMIP۶ برای کل کشور ایران است، آنست که پس از اصلاح اریب مقادیر بارش شبیه سازی شده توسط مدل های اقلیمی به روش نگاشت چندکی، عملکرد هر یک از GCMها با استفاده از دیاگرام تیلور (شامل میزان همبستگی، انحراف معیار، انحراف جذر میانگین مربعات) و معیار TSS مورد ارزیابی قرار دهد. در ادامه، الگوی مکانی و زمانی بارش شبیه سازی شده در ایران توسط مدل های CMIP۶ و CMIP۵ با معیار اریب نسبی مقایسه شدند. نتایج حاصل از ارائه دیاگرام تیلور و معیار TSS نشان  دادند که؛ هرچند عمده مدل های CMIP۵ انحراف معیار نزدیک تری به داده مشاهداتی نسبت به مدل های CMIP۶ دارند اما، به صورت کلی عمده مدل های CMIP۶ نسبت به مدل های CMIP۵ از عملکرد بهتری برای شبیه سازی بارش ایران برخوردارند. از نظر ویژگی های تغییرات مکانی و زمانی، بین مقادیر بارش مشاهداتی و شبیه سازی شده توسط مدل های CMIP۵ و CMIP۶ اریب نسبی وجود داشته و میزان اریب نسبی CMIP۶-MME کم تر از CMIP۶-MME است. با ارزیابی تغییرات بارش شبیه سازی شده می توان چنین استدلال کرد که؛ در کنار CMIP۵-MME و CMIP۶-MME مدل هایی همچون، BCC-CSM۱-۱-m، CMCC-CM، MPI-ESM-LR و MPI-ESM-MR از CMIP۵ و مدل هایی از جمله BCC-CSM۲-MR، MPI-ESM۱-۲-HR و MPI-ESM۱-۲-MR از CMIP۶ نسبت به سایر مدل ها قابلیت بالایی برای شبیه سازی بارش ایران دارند.

کلیدواژه ها:

Climate Models ، Quantile Mapping ، Relative Bias ، Spatial and Temporal Precipitation Patterns ، Taylor Diagram ، اریب نسبی ، الگوی مکانی و زمانی بارش ، دیاگرام تیلور ، مدل های اقلیمی ، نگاشت چندکی