تحلیل روند انتشار و مصورسازی پژوهش های حوزه روان شناسی سلامت با استفاده از داده های پایگاه استنادی (Web of Science -WoS)

مقدمه: روان شناسی سلامت بر نقش عوامل روانی در علت، پیشرفت و پیامدهای سلامت و بیماری تاکید دارد. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل روند انتشار و مصورسازی پژوهش های حوزه روان شناسی سلامت طی سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ بود. مواد و روش کار: پژوهش حاضر با روش توصیفی و با رویکرد علم سنجی انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر ۲۶۲۲۳ مدرک در زمینه روان شناسی سلامت در پایگاه Web of Science (WoS) بود. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای Excel، Histcite و VOSviewer استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد ۱۴۹ کشور در انتشار تولیدات علمی حوزه روان شناسی سلامت همکاری نموده اند. سه کشور آمریکا، انگلیس و چین با انتشار ۵۳ درصد از تولیدات علمی این حوزه در صدر قرار گرفتند. پژوهشگرانی از ایران نیز با انتشار ۳۱۹ مدرک رتبه بیستم را به خود اختصاص دادند. نشریه «Frontiers in Psychology» با انتشار ۱۰۶۸ مقاله و با دریافت ۱۵۶۱۵ استناد، به عنوان مولدترین و تاثیرگذارترین مجله حوزه روان شناسی سلامت شناخته شد. «دانشگاه ملبورن» با انتشار ۲۸۲ مقاله به عنوان مولدترین و «دانشگاه میشیگان» با دریافت ۱۰۱۳۷ استناد به عنوان تاثیرگذارترین سازمان در حوزه روان شناسی سلامت، شناخته شدند. همچنین در پژوهش حاضر موضوعات اصلی حوزه روان شناسی سلامت در سه دسته موضوعات داغ، موضوعات در معرض توجه و موضوعات نوپدید، شناسایی و معرفی شدند. نتیجه گیری: یافته ها نشان داد در طی سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ روند انتشار تولیدات علمی حوزه روانشناسی سلامت یک روند افزایشی داشته است. می توان پیش بینی کرد اگر فراوانی تولیدات علمی حوزه روانشناسی سلامت روند جاری خود را به همین شکل طی کند فراوانی تجمعی تولیدات علمی این حوزه در ۱۰ سال آینده (تا سال ۲۰۳۱) بیش از دو برابر این میزان در سال ۲۰۲۲ خواهد شد. بنابراین این موضوع می طلبد تا سیاست گذاران و پژوهشگران، پژوهش ها را به سمت اولویت ها و نیازهای واقعی جامعه هدایت کنند.

کلیدواژه ها:

Health psychology ، Visualization ، Collaboration network ، Co-Words Analysis ، Trend analysis. ، روان شناسی سلامت ، مصورسازی علم ، شبکه همکاری ، تحلیل هم واژگانی ، تحلیل روند