بررسی شاخص های بهره‎وری فیزیکی و اقتصادی آب و انرژی محصول خربزه در دو دشت تربت جام و تایباد

در حال حاضر از مهم‎ترین چالش های دنیا، مسائل مرتبط با بخش کشاورزی، منابع آب و انرژی، بهره‎وری نهاده ها و انتشار گازهای گلخانه‎ای می‎باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی شاخص‎های بهره وری فیزیکی و اقتصادی آب و انرژی محصول خربزه در دو دشت تربت جام و تایباد بود. برای بررسی این شاخص‎ها در کشت خربزه از داده‎های سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ استفاده گردید. در این پژوهش برای جمع‎آوری اطلاعات از ۲۰۰ پرسشنامه استفاده گردید که اطلاعات جمع آوری شده شامل مقدار مصرف نهاده ها و مقدار تولید بود. نتایج نشان داد که بیشترین انرژی ورودی مربوط به دشت تایباد و به میزان ۴۴۳۸۴ مگاژول در هکتار و بیشترین انرژی خروجی مربوط به دشت تربت جام و به میزان ۴۱۸۰۰ مگاژول در هکتار بود. همچنین بیشترین کارایی مصرف انرژی و بهره وری انرژی به ترتیب به میزان ۹۸۸/۰ و ۵۲۰/۰ کیلوگرم بر مگاژول مربوط به دشت تربت جام و بیشترین انرژی مخصوص به میزان ۹۲۱/۱ مگاژول بر کیلوگرم مربوط به دشت تایباد بود. نتایج حاکی از آن بود که بیشترین میزان بهره وری فیزیکی آب در دشت تربت جام و به میزان ۶۳/۴ کیلوگرم بر مترمکعب و کمترین آن در دشت تایباد و به میزان ۱۵/۳ کیلوگرم بر مترمکعب حاصل شد. همچنین نتایج بهره‎وری اقتصادی نشان داد که بهره‎وری اقتصادی دشت تربت جام به میزان ۲۲۷۸۵ تومان بر مترمکعب و بهره‎وری اقتصادی دشت تایباد به میزان ۱۴۳۹۰ تومان بر مترمکعب حاصل شد. نتایج حاصل برای انتشار گازهای گلخانه ای نشان داد که بیشترین انتشار گازهای گلخانه ای در دشت تایباد و کمترین آن در دشت تربت جام بدست آمد. نتایج کلی نشان داد که عملکرد محصول در مناطق معتدل تر نسبت به مناطق خشک بیشتر بوده و مصرف آب نیز در این مناطق کمتر می باشد که این امر موجب افزایش بهره وری در این مناطق می شود.

کلیدواژه ها:

اقتصادی ، انرژی ، بهره وری ، فیزیکی ، گرمایش جهانی