تاثیر اکسید روی معمولی و نانو اکسید روی بر رشد و صفات فیزیولوژی گیاه ذرت (Zea mays L.)

کشف رویکردهای استراتژیک پایدار و سازگار با محیط­زیست برای افزایش تولید محصولات غذایی برای امنیت غذایی آینده از اهمیت حیاتی برخوردار است. استفاده از نانوتکنولوژی یک رویکرد امیدوارکننده در کشاورزی است. با این حال، تعیین غلظت­های کارآمد و مقرون به صرفه با توجه به گونه­های گیاهی مورد نظر نیاز به مطالعه بیشتری دارد. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی تاثیر نانو اکسید روی بر رشد و صفات فیزیولوژی گیاه ذرت، در بهار سال زراعی ۱۴۰۲ در شهرستان زاهدان اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کاملا تصادفی با چهار تکرار انجام شد. تیمار محلول­پاشی روی به صورت اکسید روی معمولی در چهار سطح (آب­مقطر (شاهد)، ۳/۰، ۶/۰ و ۲/۱ درصد) به عنوان عامل اول و تیمار نانو اکسید روی در چهار سطح (آب­مقطر (شاهد)، ۰۲۵/۰، ۰۵/۰ و ۱/۰ درصد) به عنوان عامل دوم در نظر گرفته شدند. یافته­های پژوهش نشان داد که صفات مورد بررسی به طور معنی­داری تحت اثر اکسید روی معمولی و نانو اکسید روی قرار گرفتند. مقایسه میانگین­های اثرات متقابل نشان داد که بیشترین عملکرد ماده خشک (۵/۶۸۰۲ کیلوگرم در هکتار)، عملکرد دانه (۲۳۴۰ کیلوگرم در هکتار) و محتوای پروتئین (۸/۵ میلی­گرم بر گرم وزن تر برگ) از تیمار محلول­پاشی ۶/۰ درصد اکسید روی معمولی به همراه ۱/۰ درصد نانو اکسید روی بدست آمده است. بیشترین میزان فعالیت آنزیم­های کاتالاز، گایاکول پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز به ترتیب برابر با ۳۶/۱، ۲۹۹/۰ و ۰۵/۱ دقیقه بر میلی­گرم پروتئین بود. بیشترین میزان کاتالاز و گایاکول پراکسیداز در تیمار محلول­پاشی ۶/۰ درصد اکسید روی معمولی به ترتیب با مصرف ۰۵/۰ درصد و ۰۲۵/۰ درصد نانو اکسید روی به دست آمد. همچنین میزان سوپراکسید دیسموتاز در تیمار محلول­پاشی ۳/۰ درصد اکسید روی معمولی به همراه ۰۲۵/۰ درصد نانو اکسید روی مشاهده شد. با توجه به یافته­های پژوهش، محلول­پاشی ۶/۰ درصد اکسید روی معمولی به همراه ۱/۰ درصد نانو اکسید روی جهت بهبود صفات کمی و کیفی گیاه ذرت پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه ها:

Protein ، Yield and yield components ، Microelement ، Catalase ، Chlorophyll ، پروتئین ، عملکرد و اجزای عملکرد ، عناصر کم مصرف ، کاتالاز ، کلروفیل