تاثیر تیمار حرارتی بر ویژگی های فیزیکی و مکانیکی تخته خرده چوب ساخته شده از سرشاخه های درختان باغی- خرده چوب صنعتی

سابقه و هدف: چوب به عنوان یک ماده طبیعی و تجدیدپذیر علاوه بر مزایای متعدد دارای برخی از معایب مانند تخریب آن در برابر شرایط بیرونی و بی ثباتی ابعادی به عنوان تابعی از نوسان رطوبت نسبی در محیط اطراف خود است. تیمار حرارتی می­تواند باعث بهبود پایداری ابعادی چوب و فراورده­های چندسازه چوبی از قبیل تخته خرده چوب، تخته فیبر و تخته تراشه جهت دار شود؛ زیرا تیمار حرارتی سبب تغییر شیمیایی چوب ازجمله کاهش همی سلولز و تعداد گروه­های هیدروکسیل می­گردد. هدف اصلی این تحقیق، ارزیابی ویژگی­های فیزیکی و مکانیکی تخته خرده چوب ساخته شده از سرشاخه درختان باغی - خرده چوب صنعتی تیمار شده با بخار آب بود. مواد و روش­ها: خرده­چوب صنعتی از شرکت صنعت چوب شمال تهیه شد. از نسبت اختلاط خرده چوب به سرشاخه درختان باغی در سطح ۷۰ : ۳۰ استفاده شد. تیمار حرارتی خرده­های چوب در دمای ۱۸۰ درجه سانتی گراد و در سه سطح زمان (۱۵، ۳۰ و ۴۵ دقیقه) انجام شد. از رزین اوره فرم­آلدهید به میزان ۱۰ درصد وزن خشک ماده اولیه و از کلرید آمونیوم به عنوان هاردنر به میزان ۲ درصد وزن خشک رزین استفاده شد. پس از فرایند تیمار حرارتی و مخلوط کردن مواد اولیه با یکدیگر، کیک خرده چوب در دمای ۱۶۰ درجه سانتی گراد به مدت زمان ۵ دقیقه تحت پرس گرم قرار گرفت. برای انجام آزمون­های فیزیکی و مکانیکی از استانداردهای اروپایی مجموعه EN استفاده شد. خصوصیات فیزیکی و مکانیکی تخته­ها با استفاده از آنالیز واریانس در سطح اطمینان ۹۵ درصد مورد تجزیه وتحلیل آماری قرار گرفت. نتایج: نتایج نشان داد که تخته­های ساخته شده از خرده چوب­­های تیمار شده با زمان ۴۵ دقیقه دارای بیشترین مقاومت خمشی، مدول الاستیسیته و چسبندگی داخلی بودند؛ زیرا در اثر اعمال تیمار حرارتی، لیگنین نرم و منشعب شده و نسبت کریستالیته سلولز بیشتر شده و مقاومت­های تخته بهبود پیدا کرده است. واکشیدگی ضخامت و جذب آب تخته­ها نیز با افزایش مدت زمان تیمار در حد معنی داری بهبود پیدا کرد. دلیل اصلی پایداری ابعاد را می­توان به کاهش مقدار همی­سلولزهای چوب و گروه­های هیدروکسیل موجود در چوب نسبت داد. نتیجه ­گیری: با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، تیمار حرارتی به طور معنی­داری پایداری ابعاد تخته­ها را افزایش داد. مقاومت خمشی، مدول الاستیسیته و چسبندگی داخلی در نمونه­های تیمارشده بیشترین مقدار را داشت. در مقایسه با خواص تخته­های تولید شده با استاندارد EN، تخته­های تیمار شده با مدت زمان ۳۰ و ۴۵ دقیقه می­توانند برای تخته­های استاندارد از نوع تیپ ۲، مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

سرشاخه درختان باغی ، خرده چوب صنعتی ، تیمار حرارتی ، خواص فیزیکی و مکانیکی