مدل سازی اثرات تغییر اقلیم بر پراکنش جغرافیایی کفتار راه راه (Hyaena ‎hyaena) در استان فارس

کفتار راه راه (Hyaena hyaena) یکی از گونه های مهم جانوری در استان فارس است که اطلاعات محدودی درباره تاثیر تغییر اقلیم بر زیستگاه های آن وجود دارد. در این پژوهش، اثرات تغییر اقلیم بر پراکنش جغرافیایی کفتار راه راه در استان فارس با استفاده از مدل MaxEnt موردبررسی قرار گرفت. با توجه به تهدیدهای اقلیمی پیش رو، این مطالعه به بررسی تغییرات در توزیع زیستگاه های مناسب این گونه در دو دوره زمانی حال حاضر و آینده (۲۰۷۰ میلادی) و تحت دو سناریوی اقلیمی SSP۲۴۵ و SSP۵۸۵ و مدل گردش عمومی MRI-ESM۲-۰ پرداخته است. در این پژوهش از چهار دسته متغیر محیطی شامل متغیرهای اقلیمی، تداخلات انسانی، توپوگرافی، و کاربری اراضی استفاده شد. نتایج نشان داد به ترتیب، دامنه سالانه دما، فاصله تا مناطق حفاظت شده، تغییرات فصلی بارندگی و کاربری اراضی (در مجموع با ۴/۷۳ درصد) بیش ترین سهم را در انتخاب زیستگاه مطلوب برای کفتار راه راه دارند. هم چنین نتایج حاصل از بررسی سطح مطلوبیت زیستگاه های کفتار راه راه نشان داد که در حال حاضر ۱/۱۹ درصد از زیستگاه های استان فارس به عنوان زیستگاه مطلوب کفتار راه راه می باشد که ۳/۲۱ درصد آن با شبکه مناطق حفاظت شده هم پوشانی دارد. با این حال، پیش بینی ها نشان می دهند که در آینده، سطح زیستگاه های مناسب تحت سناریوهای SSP۲۴۵ و SSP۵۸۵ به ترتیب ۲۷/۱۴ و ۵۶/۱۵ درصد کاهش خواهد یافت. این نتایج بر لزوم تدوین برنامه های مدیریتی برای حفاظت از زیستگاه های کفتار راه راه در مواجهه با تغییرات اقلیمی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

سناریوهای اقلیمی ، مدل حداکثر آنتروپی ، مدل سازی پراکنش گونه ای ، مناطق حفاظت شده