بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش نشانه های اضطراب و بهبود کیفیت ارتباطات خانوادگی در خانواده های دارای نوجوانان مبتلا به اختلالات اضطرابی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش اضطراب نوجوانان و بهبود کیفیت ارتباطات خانوادگی در خانواده های دارای نوجوانان مبتلا به اختلالات اضطرابی انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طراحی پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل خانواده هایی بود که نوجوانان آن ها مبتلا به اختلال اضطراب تشخیص داده شده اند و در منطقه ۱ شهر مشهد سکونت داشتند. نمونه گیری به روش هدفمند انجام شد و ۴۰ خانواده بر اساس معیارهای ورود و خروج، انتخاب و به دو گروه آزمایش (۲۰ خانواده) و کنترل (۲۰ خانواده) تقسیم شدند. گروه آزمایش تحت مداخله طرحواره درمانی قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه اضطراب بک (BAI)، پرسشنامه کیفیت ارتباطات خانوادگی (FAD)، و مصاحبه بالینی ساختاریافته (SCID) بودند که در مراحل پیش آزمون و پس آزمون اجرا شدند. نتایج تحلیل آماری با استفاده از آزمون تی مستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) نشان داد که طرحواره درمانی به طور معناداری باعث کاهش اضطراب و بهبود کیفیت ارتباطات خانوادگی در گروه آزمایش شد. میانگین نمرات اضطراب در گروه آزمایش از ۳۱.۸۵ در پیش آزمون به ۱۹.۴۰ در پس آزمون کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین، میانگین نمرات کیفیت ارتباطات خانوادگی در گروه آزمایش از ۱۰۲.۳۵ در پیش آزمون به ۱۲۹.۸۰ در پس آزمون افزایش یافت، در حالی که گروه کنترل تغییر ناچیزی نشان داد. این یافته ها نشان دهنده اثربخشی طرحواره درمانی در اصلاح طرحواره های ناکارآمد نوجوانان، کاهش علائم اضطراب، و بهبود تعاملات خانوادگی است. پژوهش حاضر اهمیت استفاده از طرحواره درمانی در ارتقای سلامت روانی و اجتماعی نوجوانان را برجسته می کند و پیشنهاد می شود تحقیقات آینده به بررسی تاثیرات بلندمدت این روش درمانی و نقش عوامل محیطی و اجتماعی بر اثربخشی آن بپردازند.

کلیدواژه ها:

طرحواره درمانی ، اضطراب ، روابط خانوادگی ، سلامت روان ، اختلال اضطرابی ، نوجوان.