برآورد تبخیر-تعرق گیاه مرجع در گلخانه با استفاده از روش های آماری و ریاضی

انجام آبیاری بر اساس اصول مهندسی یک راهکار اساسی در مصرف بهینه آب است. یکی از الزامات اساسی در مهندسی آبیاری محاسبه صحیح نیاز آبی بر اساس تبخیر-تعرق گیاه مرجع و ضریب گیاهی است. هدف از انجام مطالعه حاضر معرفی روش مناسب برای محاسبه تبخیر-تعرق گیاه مرجع در شرایط گلخانه است. برای دستیابی به این هدف، در داخل گلخانه گیاه چمن در میکرولایسیمتر کشت شد و مقدار آب مصرفی آن اندازه گیری شد. هم زمان داده های هواشناسی داخل گلخانه شامل دمای کمینه و بیشینه و همچنین رطوبت نسبی اندازه گیری شدند. تبخیر-تعرق گیاه مرجع با استفاده از روش های پنمن-مانتیث با کمک نرم افزار کراپ وات، هارگریوز و فرمول های اصلاح شده آن، اصلاح شده روش هارگریوز و فرمول های اصلاح شده آن، دو مدل توسعه یافته بر اساس رگرسیون گام به گام به عنوان روش های آماری و روش سطح پاسخ به عنوان روش ریاضی با داده های هواشناسی اندازه گیری شده در داخل گلخانه تخمین زده شد. نتایج حاصل با نتایج لایسیمتری بر اساس شاخص های R۲، RMSE و NRMSE مقایسه شدند. یافته-های مطالعه نشان داد که روش های استفاده شده دارای NRMSE بالای ۳۰ درصد بوده و مناسب تخمین تبخیر-تعرق گیاه مرجع نیستند، اما روش های توسعه یافته و روش سطح پاسخ نتایج مناسب تری بر اساس شاخص های خطا در مقایسه با سایر روش ها داشته اند. مقادیر شاخص های R۲، RMSE و NRMSE برای دو روش رگرسیون گام به گام به ترتیب حداقل ۸۴/۰، ۱۵/۰ میلی متر در روز و ۱۸ درصد بودند. در روش سطح پاسخ مقادیر شاخص های R۲، RMSE و NRMSE به ترتیب ۹۵/۰، ۱۳/۰ میلی متر در روز و ۴/۱۶ درصد بودند. از روش های توسعه داده شده در تخمین دقیق‎تر تبخیر-تعرق گیاه مرجع با تعداد داده ورودی کم و زودیافت می توان در مدیریت صحیح آبیاری گلخانه استفاده کرد و ضمن جلوگیری از هدررفت آب، بهره وری آب و سایر نهاده های تولید را افزایش داد.

کلیدواژه ها:

چمن ، رگرسیون ، روش سطح پاسخ ، نیاز آبی گیاه