بررسی اثرات محتمل تغییر اقلیم بر عملکرد پنبه دیم و آبی تحت سناریوهای SSP در منطقه گرگان

دراین مطالعه برای بررسی اثر تغییر اقلیم بر عملکرد پنبه در منطقه هاشم آباد گرگان با استفاده از ۳۸ سال داده های هواشناسی این ایستگاه و مولد Lars-WG، یک دوره ۸۰ ساله داده های اقلیمی تحت سه سناریوی گزارش ششم IPCC و برونداد مدل HadGEM۳ تولید شد. جهت پیش بینی عملکرد پنبه دیم و آبی تحت تاثیر تغییر اقلیم ، از مدل آب و هوا - محصول واسنجی شده SSM استفاده گردید. تحلیل روند و جهش در سری های عملکرد با استفاده از آزمون های من-کندال و پتیت انجام و سناریوی تغییر تاریخ کشت نیز با ۴ تاخیر ۱۵ روزه از ۱۵ خرداد اعمال شد. در دوره پایه، روند میانگین دمای بیشینه و کمینه هوا و سرعت باد افزایشی ولی رطوبت نسبی کاهشی بوده است. روند معنی داری در بارش سالانه ایستگاه مشاهد نشد. اما در دوره اقلیمی آینده علاوه بر بیشینه و کمینه دمای هوا، بارش سالانه نیز تحت هر ۳ سناریوی اقلیمی افزایش می یابد. عملکرد پنبه فاریاب به جز ۲ مورد تحت سناریوی SSP۲۴۵ با تاریخ کشت های زودتر، در تمام سناریوهای اقلیمی و تاریخ های کشت کاهش می یابد.  شیب این تغییرات کاهشی تحت سناریو SSP۵۸۵ بیشتر و در سناریوی SSP۲۴۵ کمتر می باشد ولی عملکرد پنبه در کشت دیم بیشتر تحت تاثیر تاریخ کشت بوده و در تاریخ کشت آخر، از روند معنی دار و شیب تغییرات بیشتری برخوردار است. در کشت دیم نوسانات سالانه عملکردی در آینده بیشتر خواهد شد و در برخی از سال ها به دلیل افزایش بارش، عملکرد بیش از ۵/۱ تن در هکتار نیز پیش نگری شد. با تایید روندهای معنی دار متغیرهای اقلیمی طی دوره پایه، توصیه می شود طی دوره آینده کاشت پنبه آبی زودتر انجام شود. درمورد پنبه دیم بررسی های بیشتر در خصوص نوسانات بارش پیش نگری شده ضرورت دارد.

کلیدواژه ها:

تغییر اقلیم ، مدل SSM ، تاریخ کاشت ، پنبه