کارکردهایباد صبا در غزلیات سلمان ساوجی

باد یکی از عناصر بنیادین طبیعت است که در سنت ادبیات فارسی، به ویژه در حوزه ی غنایی و عرفانی، جایگاهی نمادین و چند لایه یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکردهای نمادین و زیبایی شناختی باد در غزلیات سلمان ساوجی، به شیوه ی توصیفی تحلیلی سامان یافته است. مبنای نظری تحلیل، بر مطالعات نمادشناسی و دیدگاه های دکتر سیف و سایر منابع مرجع همچون « فرهنگ نمادها » و« فرهنگ اشارات » استوار است. داده های پژوهش از طریق استخراج ابیات مرتبط از دیوان غزلیات سلمان ساوجی گردآوری شده اند. در مرحله ی تحلیل، ابیات بر اساس مضمون و کاربرد به چند محور اصلی تقسیم شده اند: باد به منزله ی پیک عاشق، باد حامل را یحه و نشان معشوق، باد در پیوند با بی ثباتی و گذر زمان، و باد به مثابه ی نیروی تغییر، حرکت و آزادی. همچن ین نقش آن در انتقال پیام و معنا مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سلمان ساوجی در پیوندی هنرمندانه میان تصویرسازی های عاشقانه و مفاهیم نمادین، از عنصر باد برای بازنمایی حاالت عاطفی و مفاهیم عمیق هستی شناختی بهره می گیرد. بدین سان، باد در شعر وی نه تنها نقش زبانی و تصویری، بلکه کارکردی معنایی، روایی و گاه رمزگشا می یابد. این بهره گیری خلاقانه از نماد باد، هم راستا با سنت ادبی متقدم است و درعین حال نشانگر سبک و جهان بینی ویژه ی شاعر به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

باد صبا ، نسیم ، تحلیل نماد شناسی ، غزل ، سلمان ساوجی