از اسطوره تا رمان؛ تحلیل بینامتنی افسانه شاماران و سووشون سیمین دانشور

بینامتنیت، به عنوان یکی از نظریه های کلیدی در نقد ادبی، به بررسی ارتباطات میان متون و تاثیرات متقابل آن ها می پردازد. این نظریه که توسط ژرار ژنت مطرح شده، بر این اصل تاکید دارد که هیچ متنی به تنهایی و بدون وابستگی به دیگر متون وجود ندارد. به عبارتی، هر اثر ادبی در بستر فرهنگی و تاریخی خاص خود شکل می گیرد و در تعامل مستمر با آثار پیشین و معاصر قرار دارد. مقاله حاضر به بررسی ابعاد بینامتنی افسانه شاماران، به عنوان یک اسطوره باستانی کردی و بین النهرینی، و تاثیر آن بر رمان « سووشون » نوشته سیمین دانشور می پردازد. با استفاده از نظر یه بینامتنیت و تحلیل مضامینی چون دوگانگی، مقاومت و تعادل، پژوهش حاضر نشان می دهد که چگونه این نمادها در ساختار روایی رمان تجلی یافته و به تقو یت درون مایه های عدالت و حفظ هویت فرهنگی کمک م ی کند. هرچند دانشور به طور صریح به افسانه شاماران اشاره نمی کند، اما تاثیرات عمیق این اسطوره بر اثر او به وضوح قابل مشاهده است و بر غنای روایت و پیام آن می افزاید. این پژوهش به واسطه تجزیه و تحلیل متن رمان و مقایسه آن با افسانه شاماران انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که بینامتنیت نه تنها به غنای

کلیدواژه ها:

بینامتنیت ، افسانه شاماران ، سووشون ، دانشور ، دوگانگی ، مقاومت ، تعادل ، عدالت ، حفظ هویت فرهنگی