بررسی تاثیر سبک های مدیریت معلم محور و دانش آموزمحور بر رشد مهارت های تفکر انتقادی در دانش آموزان

سبک مدیریت کلاس درس به عنوان یکی از ارکان اصلی تاثیرگذار بر فرآیند یادگیری شناخته می شود. این پژوهش به مقایسه تاثیر دو سبک مدیریت معلم محور (رهبری گرا) و دانش آموزمحور (مشارکتی) بر رشد مهارت های تفکر انتقادی پرداخته است. این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون بر روی ۱۰۰ دانش آموز پایه دهم در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سنجش سبک مدیریت کلاس (محقق ساخته)، آزمون استاندارد سنجش تفکر انتقادی، چک لیست مشاهده تعاملات کلاسی بود. سبک مشارکتی با میانگین ۴.۱۲±۰.۵۳ بیشترین تاثیر را بر رشد مهارت های تحلیلی داشت. سبک رهبری گرا اگرچه نظم کلاسی بالاتری ایجاد کرد، اما تاثیر محدودی بر تفکر انتقادی نشان داد مولفه های "استدلال منطقی" و "ارزیابی شواهد" بیشترین تاثیرپذیری را از سبک مشارکتی داشتند. تفاوت معناداری بین عملکرد دانش آموزان در دو گروه آزمایش مشاهده شد(۰.۰۱p>). یافته ها نشان می دهد سبک مشارکتی با ایجاد فضای پرسشگری، موثرتر از سبک رهبری گرا عمل کرده است. برای پرورش تفکر انتقادی، صرف نظم دهی کلاسی کافی نیست. نیاز به بازتعریف نقش معلم از فرمانده به تسهیل گر احساس می شود. جهت بهبود وضعیت تلفیق نظم کلاسی با فرصت های مشارکتی،طراحی فعالیت های گروهی هدایت شده و آموزش معلمان در روش های تسهیل یادگیری موثر می باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس درس ، تفکر انتقادی ، سبک مشارکتی ، سبک رهبری گرا ، مهارت های تحلیلی