تاثیر مایه زنی قارچ مایکوریزا آربوسکولار بر رشد، رنگدانه های فتوسنتزی و میزان اسانس گیاه بادرشبویه (Dracocephalum moldavica L.) در شرایط تنش سرب و کادمیم

گیاهان همواره در معرض تنش های زنده و غیرزنده محیطی قرار می گیرند که اثرات منفی بر رشد، متابولیسم و عملکرد آن ها می گذارد. آلودگی خاک با عناصر سنگین سرب و کادمیم یکی از مهم ترین آلودگی های زیست محیطی می باشد. استفاده از کودهای زیستی از جمله قارچ های مایکوریزا آربوسکولار یک راهکار مناسب جهت کاهش اثرات نامطلوب تنش فلزات سنگین می باشد. بادرشبویه (Dracocephalum moldavica L.) از گیاهان دارویی مهم می باشد که کاربرد وسیعی در صنایع دارویی، غذایی، بهداشتی و آرایشی دارد. تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر قارچ مایکوریزا آربوسکولار بر خصوصیات رشدی، محتوای رنگیزه های فتوسنتزی و میزان اسانس گیاه بادرشبویه تحت تنش فلزات سنگین سرب و کادمیم به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با چهار تکرار در شرایط گلخانه انجام گرفت. عامل اول شامل فلزات سنگین در پنج سطح (شاهد (بدون آلودگی)، سرب ۱۵۰، سرب ۳۰۰، کادمیم ۴۰ و کادمیم ۸۰ میلی گرم در کیلوگرم خاک) و عامل دوم قارچ مایکوریزا در دو سطح (بدون مایه زنی و مایه زنی با قارچ مایکوریزا) بود. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت فلزات سنگین به ویژه کادمیم در خاک، اغلب صفات رشدی، محتوای رنگیزه های فتوسنتزی به طور معنی داری نسبت به شاهد کاهش پیدا کرد. مایه زنی گیاهان با قارچ مایکوریزا، صفات مذکور را در شرایط تنش فلزات سنگین بهبود بخشید. بیشترین میزان اسانس در گیاهان مایکوریزای آلوده به سرب ۳۰۰ میلی گرم در کیلوگرم خاک حاصل گردید. گیاهان تلقیح شده با مایکوریزا درصد اسانس بیشتری را نسبت به گیاهان تلقیح نشده نشان دادند. با توجه به افزایش پاسخ های فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و همچنین افزایش مواد موثره گیاه که از اهداف دارویی در این گیاه محسوب می شود، استفاده از قارچ مایکوریزا برای کشت و کار تجاری گیاه بادرشبویه در خاک های آلوده به فلزات سنگین سرب و کادمیم توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

تنش های محیطی ، کشاورزی پایدار ، کلروفیل ، گیاهان دارویی